Varikosel !.

Varikosel Nedir? Erkek Kısırlığında Varikosel Etkisi

Varikosel, testisi (yumurtalık) drene eden toplardamarların (venlerin) anormal şekilde genişlemesi ve cilt altında elle hissedilecek düzeye ulaşması durumudur. Erkek popülasyonunun %15 ile %25'inde görülen bu durum, infertilite (kısırlık) sorunu yaşayan erkeklerin yaklaşık %40'ında tespit edilmektedir.

Özellikle sekonder infertilite olarak adlandırılan, yani daha önce çocuk sahibi olmuş ancak tekrar çocuk sahibi olamayan erkeklerin %80'inde varikosel mevcudiyetine rastlanır. Bu hastalar genellikle ilk çocuklarından sonra ikinci bir çocuk sahibi olma konusunda zorluk yaşamaktadırlar.

Varikosel Belirtileri ve Ağrı Karakteristiği

Varikosel hastalarının büyük bir çoğunluğu asemptomatik yani herhangi bir belirti göstermeyen gruptadır. Ancak bazı hastalarda, fiziksel aktiviteler veya uzun süre ayakta kalma sonucunda belirgin bir ağrı şikayeti gelişebilir.

• Ağrılar genellikle günün ilerleyen saatlerinde artış gösterir.
• Hastalar, sabah uyandıklarında ağrının geçtiğini ifade ederler.
• Fiziksel zorlanma ve ayakta kalma süresi ağrıyı tetikleyen temel unsurlardır.

Varikosel Evreleri ve Derecelendirme

Tanı süreci, sıcak bir odada hasta ayaktayken yapılan dikkatli bir fizik muayene ile gerçekleştirilir. Varikosel derecelendirmesi, damarların genişliğine ve muayene bulgularına göre üç grupta incelenir:

Varikosel Neden Sol Tarafta Daha Sık Görülür?

Varikosel vakaları anatomik nedenlerden dolayı çoğunlukla sol tarafta ortaya çıkar. Sol taraf venlerinin doğrudan böbrek venine drene olması bu durumun temel sebebidir. Sağ tarafta da görülme ihtimali bulunsa da, anatomik yapı sol tarafı daha riskli hale getirmektedir.

Varikoselin Sperm Kalitesi ve Üreme Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Varikoselde temel sorun, genişleyen damarlar nedeniyle testiste kan dolaşımının bozulması ve ısı artışı yaşanmasıdır. Normal şartlarda erkeğin torbalarındaki ısı, vücut ısısından 2-3 derece daha düşüktür. Kirli kanın yumurtalıklar etrafında göllenmesi şu olumsuzluklara yol açar:

• Sperm üretiminin belirli bir seviyede duraklaması.
• Sperm hareketliliğinin ve yapısal formunun bozulması.
• Kan akışındaki bozulmaya bağlı olarak toksik maddelerin birikimi.
• Tek taraflı olsa dahi karşı taraf testisin de bu süreçten olumsuz etkilenmesi.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Varikosel tanısı hem ayakta hem de yatar pozisyonda gerçekleştirilen elle muayene ile konur. Ancak aşağıdaki durumlarda teşhisi doğrulamak için renkli Doppler ultrason tetkikine başvurulabilir:

1. Hastanın aşırı kilolu olması.
2. Torba derisinin (skrotum) kalın olması.
3. Fizik muayenede şüpheli bulgulara rastlanması.

Varikosel Tedavisi ve Cerrahi Müdahale

Her varikosel vakası cerrahi müdahale gerektirmez. Eğer hastada kısırlık, testis hacminde azalma veya şiddetli ağrı yoksa takip önerilebilir. Ancak semen parametrelerinde bozulma olan ve klinik olarak varikosel saptanan hastalarda cerrahi düzeltme gereklidir.

Mikrocerrahi yöntemler ile yapılan operasyonlarda ağrının tamamen geçeceği garanti edilemese de, vakaların büyük bir kısmında ağrı ortadan kalkmaktadır. Önemli bir not olarak; subklinik varikosellerin (sadece ultrasonla görülen) onarılmasının kısırlık tedavisine katkısı olmadığı için cerrahi müdahale önerilmemektedir.

Operasyon Sonrası Olası Komplikasyonlar

Varikoselektomi operasyonu sonrasında nadir de olsa bazı komplikasyonlar gelişebilir. Bunlar arasında en sık karşılaşılanlar şunlardır:

• Hidrosel (Testis çevresinde sıvı birikmesi)
• Testiküler arter yaralanması
• Kanama
• Yara yeri enfeksiyonu