Erkek kısırlığının değerlendirilmesi

İnfertilite (Kısırlık) Nedir ve Görülme Sıklığı Ne Kadardır?

İnfertilite (kısırlık), evli çiftlerin herhangi bir korunma yöntemi kullanmaksızın, bir yıl boyunca düzenli cinsel birliktelik yaşamalarına rağmen gebelik elde edememeleri durumudur. Sağlıklı bir çiftin bir ay içerisinde gebe kalma şansı %20-25 civarındayken, bu oran 6 ayda %75'e, bir yılın sonunda ise %85-90 seviyelerine ulaşmaktadır.

Gebelik süreci genellikle yumurtlama günü veya yumurtlamadan önceki 6 günlük süreçteki cinsel ilişkiler neticesinde gerçekleşir. Günümüzde kısırlık, evli çiftlerin yaklaşık %15'ini etkileyen önemli bir sağlık sorunudur.

Erkek Faktörünün Kısırlıktaki Rolü

Kısırlık sorununda sadece erkeğe bağlı faktörler %20 oranında görülürken, çiftlerin %30-40'ında erkekteki sorunlara kadındaki faktörler de eşlik etmektedir. Genel bir perspektifle bakıldığında, çocuk sahibi olmakta zorluk yaşayan çiftlerin %50-60'ında erkek faktörünün sürece kısmen veya tamamen katkısı olduğu görülmektedir.

Erkekteki sorunların büyük bir kısmı fiziksel muayene ve sperm tahlili ile teşhis edilebilirken, bazı özel durumlar daha ileri tetkikler gerektirebilir. Unutulmamalıdır ki, tedavi görmemiş kısır çiftlerin %5-35'i, herhangi bir destek almaksızın doğal yollarla çocuk sahibi olabilmektedir.

İnfertilite Sürecinde Psikolojik Yaklaşım ve Tedavi Başarısı

İnfertilitenin üstesinden gelmek psikolojik açıdan zorlayıcı olabilir. Birçok erkek bu süreçte kendisini eksik veya mutsuz hissedebilir; ancak bu duyguların normal olduğu bilinmelidir. Bu süreçte çiftlerin birbirine destek olması ve iletişim kurması kritiktir. Günümüzde infertilite sebeplerinin %90'ı tedavi edilebilmekte ve tıp dünyası çok sayıda etkili tedavi seçeneği sunmaktadır.

Erkek İnfertilitesinde Doğru Tanı ve Yanlış Uygulamalar

Kısırlık tedavisinde en sık yapılan hatalardan biri, erkek bir Üroloji uzmanı tarafından muayene edilmeden ve spermiyogram testi değerlendirilmeden doğrudan kadına yönelik tedavilere başlanmasıdır. Sadece kadın doğum uzmanının sperm testine bakarak değerlendirme yapması yeterli değildir.

Erkek kısırlığının değerlendirilmesi şu nedenlerle hayati önem taşır:

• Kısırlık, bazen altta yatan ve hayatı tehdit eden ağır bir hastalığın ilk belirtisi olabilir.
• Doğru teşhis ile birçok erkekte normal cinsel ilişki yoluyla çocuk sahibi olma şansı sağlanabilir.
• Uzman bir laboratuvarda yapılan testlerin deneyimli bir ürolog tarafından yorumlanması esastır.

Tanı Süreci ve Spermiyogram (Semen Analizi)

Erkeğin değerlendirilmesinde ilk aşama detaylı bir hikaye alımı ve fizik muayenedir. Ardından, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kriterlerine uygun, en az iki veya üç adet spermiyogram yapılmalıdır. Doğru sonuç için semen analizi, 2-5 günlük cinsel perhiz sonrası yapılmalıdır. Perhiz süresinin kısa olması sperm sayısını düşürürken, sürenin uzaması ölü sperm sayısının artmasına neden olur.

Normal Spermiyogram Değerleri Tablosu

İleri Tetkikler ve Değerlendirme

Spermiyogram, infertil erkeğin değerlendirilmesindeki en kritik testtir. Azospermi (hiç sperm bulunmaması) dışındaki durumlarda, sperm kalitesi azaldıkça gebelik şansı düşse de tamamen yok olmaz. İlk muayene veya sperm testinde sorun saptanması durumunda şu ileri tetkiklere başvurulabilir:

• Detaylı sperm fonksiyon testleri
• Hormon analizleri
• Ultrasonografi ve radyolojik incelemeler
• Genetik testler