Pedodonti (çocuk diş hekimliği) nedir ?

Pedodonti Nedir? Çocuk Diş Sağlığının Önemi

Pedodonti (çocuk diş hekimliği); doğumdan başlayarak kalıcı dişlenme döneminin tamamlandığı ergenlik sürecine kadar çocuklarda görülebilecek diş problemlerini ve acil durumları inceleyen anabilim dalıdır. Bu disiplin, sadece mevcut sorunları tedavi etmekle kalmaz, aynı zamanda diş ve çenesel bozuklukların oluşmasını engellemeye yönelik koruyucu uygulamaları da kapsar.

Pedodontist (Çocuk Diş Doktoru) Kimdir?

Pedodontist, çocukların diş gelişimi ve ağız sağlığı çözümlerinin yanı sıra çocuk psikolojisi, büyüme-gelişim ve çocukla iletişim teknikleri üzerine uzmanlaşmış diş hekimidir. Bu uzmanlar, 5 yıllık temel diş hekimliği eğitiminin ardından en az 4 yıl süren doktora programını tamamlayarak "çocuk diş doktoru" unvanını kazanırlar.

Pedodontistler, çocuklara yönelik doğru davranış yönlendirmesi tekniklerini kullanarak diş tedavisini bir oyun gibi sevdirmeyi amaçlar. Bu yaklaşım, çocuğun diş tedavisine motive bir şekilde gelmesini sağlayarak gelecekteki olası diş hekimi korkusunun önüne geçer.

Ailelerin Çocuk Diş Tedavisindeki Rolü

Çocuğun diş hekimiyle tanışma sürecinde ailenin sergilediği tutum, tedavi başarısını doğrudan etkiler. Ailelerin doktoru destekleyen davranışları, tedavi sürecinin çok daha kısa sürede ve verimli tamamlanmasını sağlar. Ebeveynler, ilk randevu öncesinde evde konuya yönelik oyunlar düzenleyerek çocuklarını bu sürece hazırlayabilirler.

Bu süreçte en kritik noktalardan biri, ebeveynlerin kendi diş hekimi kaygılarını çocuklarına yansıtmamalarıdır. Aileler, çocuklarının yanında son derece dikkatli ve kontrollü bir üslup benimseyerek süreci normalleştirmelidir.

Çocuk Diş Sağlığı Hakkında Bilinmesi Gereken Önemli Bilgiler

Çocuklarda ağız ve diş sağlığına dair farkındalık oluşturmak, kalıcı dişlerin sağlığını korumak adına hayati önem taşır. İşte pedodonti alanında dikkat edilmesi gereken temel unsurlar:

• Süt Dişlerinin Rehberliği: Kalıcı dişler, süt dişlerinin rehberliğinde sürer. Süt dişleri ne kadar sağlıklıysa, kalıcı dişler de o kadar sağlıklı olur.
• Mikrobik Durum: Diş çürüğü mikrobik bir durumdur ve çocuklar bu mikrobu genellikle aile bireylerinden alırlar.
• 6 Yaş Azı Dişleri: İlk kalıcı dişler, 6 yaşında diş arkının en arkasında çıkan azı dişleridir.
• Başlangıç Çürükleri: Dişlerdeki başlangıç aşamasındaki çürükler beyaz renkte görülür.
• Erken Çekim Riskleri: Süt dişlerinin vaktinden önce çekilmesi, kalıcı dişlerde çapraşıklığa ve konuşma bozukluklarına neden olabilir.
• Apse Oluşumu: Süt dişlerindeki apseler, alttan gelecek kalıcı dişlerde yapısal bozukluklara ve lekelenmelere yol açabilir.
• Şeker Tüketimi: Günümüzde çocuklar, günlük ihtiyaçlarının 3–4 katı kadar şeker tüketmektedir; bu da çürük riskini artırır.
• Koruyucu Uygulamalar: Fissür örtücü ve fluorid uygulamaları ile çocukların dişleri çürüğe karşı güçlendirilebilir.
• Diş Temizliği: İlk süt dişi ağızda görüldüğü andan itibaren, çocuk 6 yaşına gelene kadar temizlik işlemi ebeveynler tarafından düzenli yapılmalıdır.
• Düzenli Kontrol: Hiç çürük olmasa dahi çocuklar 6 ayda bir düzenli olarak pedodontist kontrolüne götürülmelidir.
• Erozyon Tehlikesi: Asitli içecekler, meyve suları ve havuz suyu dişlerde erozyon adı verilen madde kayıplarına sebep olabilir.
• Genetik ve Beslenme: Diş çürüğünde kalıtımın etkisi sadece %5-10 arasındadır. Kalan %90-95'lik dilim beslenme ve fırçalama alışkanlıklarına bağlıdır.
• Tedavi Seçenekleri: Süt dişlerine de ihtiyaç duyulduğunda kanal tedavisi uygulanabilir.
• Diş Gıcırdatma: Çocuklarda görülen diş gıcırdatma alışkanlığı, dişlerde ciddi madde kayıplarına yol açabilir.

Hazırlayan: Dr. Pınar Karataban (Pedodontist)
Kurum: İmpladent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği