Karotis endarterektomi ameliyatı

Karotis Endarterektomi Nedir ve Neden Yapılır?

Aterosklerotik plak, şah damarının (karotis) iç kısmında birikerek damar yolunda ciddi bir kabarıklık oluşturur. Bu durum beyne giden kan akışını engellediği gibi, damar içinde oluşan pıhtıların beyne atmasına da yol açabilir. Sonuç olarak, hastada inme ve felç gibi hayati riskler gelişebilir. Karotis endarterektomisi, damarın iç katmanındaki bu plağın cerrahi yöntemle çıkarılması işlemidir ve günümüzde en yaygın uygulanan damar ameliyatlarından biridir.

Karotis Endarterektomi Ne Zaman Yapılmalıdır?

Endarterektomi ameliyatı, felç tehdidi oluşturan ileri derecedeki darlıkların tedavisinde tercih edilir. Müdahale kararı şu kriterlere göre verilir:

• Belirtili Hastalar: Son altı ay içerisinde hafif veya orta dereceli felç geçirmiş ve karotis damarında %50-69 oranında darlık tespit edilen kişiler.
• Belirtisiz (Asemptomatik) Hastalar: Herhangi bir şikayeti olmamasına rağmen karotis damarında %80'den fazla darlık olan kişilerde felç riski çok yüksek olduğu için ameliyat önerilir.
• Nörolojik Bulgular: Geçici veya kalıcı felç, körlük ya da konuşma bozuklukları yaşayan hastalar.

Ameliyat Öncesi Hazırlık Süreci

Operasyonun başarısı ve hasta güvenliği için ameliyat öncesinde kapsamlı bir inceleme süreci yürütülür. Bu aşamada uygulanan başlıca tetkikler şunlardır:

1. Karotis Renkli Doppler Ultrasonografisi
2. Manyetik Rezonans Anjiografi (MR Anjiyo)
3. Klasik Anjiografi

Ameliyat öncesinde dikkat edilmesi gereken en kritik noktalardan biri, hastanın kan basıncının (tansiyon) kontrol altında olması ve yüksek seyretmemesidir.

Karotis Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyat, uygun anestezi yöntemi altında titizlikle gerçekleştirilir. Operasyon süreci genel olarak şu adımları izler:

• Kesi ve Erişim: Boyun bölgesine uzunlamasına yaklaşık 10-12 cm bir kesi yapılarak karotis damarlarına ulaşılır.
• Kan Akışının Durdurulması: Şah damarı, özel pensler yardımıyla yukarı ve aşağı kısımlardan geçici olarak kapatılır.
• Plağın Temizlenmesi: Damar uzunlamasına açılır; darlığa yol açan aterosklerotik plak, damarın iç katmanı ile birlikte duvardan sıyrılarak çıkarılır.
• Kapatma ve Yama: Damar, bir damar parçası (yama) kullanılarak kapatılır ve pensler kaldırılarak kan akımı yeniden sağlanır.

Olası Yan Etkiler ve Komplikasyonlar

Karotis endarterektomi, gelecekteki inme riskini azaltmada etkinliği kanıtlanmış bir yöntemdir. Ancak her cerrahi işlemde olduğu gibi bazı riskler barındırır:

• İnme Riski: Ameliyat sırasında felç geçirme olasılığı yaklaşık %1-3 oranındadır.
• Sinir Hasarı: Boyun bölgesindeki sinirlerin etkilenmesine bağlı olarak geçici ses kısıklığı, yutma güçlüğü veya dil hareketlerinde kısıtlılık görülebilir. Bu komplikasyonların büyük bir çoğunluğu geçici niteliktedir.