Kardeş kıskançlığı!

Kardeş Kıskançlığı ve Çocuklarda Duygusal Yansımaları

Kardeşler arasında kıskançlık duygusunun oluşması, gelişimin doğal bir parçası olarak kabul edilir ve bu durumun tamamen yaşanmaması neredeyse imkansızdır. Özellikle yaş farkı az olan ve henüz küçük yaş grubunda bulunan çocuklarda, bu rekabet duygusu çok daha yoğun hissedilir. Küçük yaştaki çocuklar, karmaşık duygularını sözel olarak ifade etme becerisine henüz sahip olmadıkları için hislerini davranışsal tepkilerle dışa vururlar.

Çocuklarda görülen bu dışavurumlar genellikle aşağıdaki şekillerde kendini gösterir:

• Hırçınlık ve huysuzluk nöbetleri,
• Yeme sorunları ve iştahsızlık,
• Uyku bozuklukları ve gece uyanmaları.

Bu belirtiler, çocuğun yaşadığı içsel sıkıntının bir göstergesi olduğu kadar, ikincil bir kazanç olarak ilgiyi yeniden üzerine çekme stratejisi olarak da işlev görür.

Ebeveynlerin İlgiyi Yönetirken Yaptığı Kritik Hatalar

Anne ve babaların bu süreçte en sık düştüğü hataların başında, yeni gelen bebeğe olan ilgiyi azaltıp diğer çocuğa gösterilen ilgiyi aşırı derecede artırmak gelir. Bu durum, çocuk tarafından olumsuz davranışların bir ödülü olarak algılanabilir ve istenmeyen davranışların pekişmesine neden olabilir. Ayrıca ebeveynlerin sergilediği bu ani tutum değişikliği, çocukta bir şeylerin yolunda gitmediğine dair bir kaygı ve rahatsızlık uyandırır.

Çocuklarda Görülen Gerileme Davranışları ve Çözüm Yolları

Kardeşin gelişiyle birlikte çocuklarda, kendi gelişim seviyelerinin gerisine düştükleri gerileme davranışları sıkça gözlemlenir. Bebeksi konuşma, tuvalet eğitimi kazanılmış olmasına rağmen alt ıslatma ve aşırı ağlama gibi durumlar bu sürecin tipik örnekleridir. Bu davranışların üzerine fazla gidilmesi, sorunun şiddetini artırmaktan başka bir işe yaramayacaktır.

Gerileme davranışları karşısında baskıcı olmak yerine, çocuğun olumlu davranışlarını ön plana çıkarmak çok daha etkili bir yöntemdir. Örneğin; "Aferin, bak artık kendi yemeğini kendin yemeye başladın" gibi pekiştirici ifadelerle çocuğun yetkinlikleri desteklenmelidir.

Kardeş Kıskançlığı Sürecinde Doğru Tutum Nasıl Olmalıdır?

Kardeş kıskançlığı yaşayan ebeveynlerin sergilemesi gereken temel tavır, her çocuğa kendi ihtiyacı ölçüsünde ilgi göstermektir. Bu süreçte abartılı ve alışılmışın dışındaki davranışlardan kaçınılmalı, dengeli bir yaklaşım benimsenmelidir.

Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken temel noktalar şunlardır:

Özellikle çocuğa sürekli olarak büyük kardeş rolünün (ağabeylik/ablalık) dayatılması, çocuk üzerinde ciddi bir gerginlik yaratır ve bu durum zamanla tepkisel davranışlara dönüşebilir.