Endometriozis .
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Endometriozis (Çikolata Kisti) Nedir?
Endometriozis, rahim iç tabakasını döşeyen endometrial hücrelerin rahim dışındaki bölgelere yerleşerek üremesi durumudur. Genellikle 35 yaşın üzerindeki kadınlarda görülen bu hastalık, tıp dünyasında nedeni tam olarak bilinmeyen rahatsızlıklar arasında yer almaktadır. Hastalığın oluşumuna dair en güçlü kabul gören açıklama retrograd menstruasyon teorisidir.
Normal bir adet döngüsünde, rahim iç tabakasındaki hücreler dökülerek vücut dışına atılır. Ancak bu hücrelerin bir kısmı tüpler aracılığıyla geriye doğru giderek karın boşluğuna dökülebilir. Sağlıklı bir vücutta savunma mekanizmaları bu hücreleri yok ederken, bazı kadınlarda bu mekanizmanın yetersiz kalması sonucu hücreler karın zarına yerleşerek çoğalmaya başlar.
Endometriozis Belirtileri ve Tutulum Bölgeleri
Endometriozis hastalığı en sık yumurtalıkları etkilemektedir. Bunun yanı sıra rahim ile kalın bağırsağın son bölümü (rektum) arasına yerleşerek rektovajinal septum endometriozisi tablosunu oluşturabilir. Hastalık genel olarak ilerleyici bir karakter sergiler.
Endometriozisin temel bulguları şunlardır:
- Şiddetli ağrı,
- Kitle oluşumu,
- Kısırlık (infertilite).
Hastalığın yaygınlık derecesi ve kesin teşhisi ancak laparoskopi yöntemi ile netleştirilebilir.
Endometrioma (Çikolata Kisti) ve Kısırlık İlişkisi
Yumurtalık içerisinde gelişen endometriozis kistleri endometrioma olarak adlandırılır. Özellikle kısırlık sorunu ile birlikte görülen endometriomaların laparoskopik cerrahi ile alınması önerilmektedir. Ameliyat sonrası süreç ve gebelik beklentisi şu şekilde yönetilir:
| Durum | Önerilen Yaklaşım |
|---|---|
| Ameliyat Sonrası İlk 6 Ay | Kadınların yaklaşık yarısının doğal yolla gebe kalması beklenir. |
| 6-12 Ay Arası Süreç | Gebe kalamayanlarda yaş faktörüne göre ek bir 6 ay daha beklenebilir. |
| 35 Yaş Üstü Hastalar | Zaman kaybetmeden tüp bebek tedavisine yönlendirilmelidir. |
| İleri Derece Anatomik Bozukluk | Kendiliğinden gebelik şansı düşükse doğrudan tüp bebek uygulanmalıdır. |
Endometriozis Tedavi Yöntemleri
Hastalığın yerleştiği bölgeye göre uygulanan tedavi yöntemleri değişkenlik göstermektedir:
Peritoneal Endometriozis Tedavisi
Karın zarı üzerindeki odakların tedavisinde laparoskopik yöntemle koterizasyon veya lazer vaporizasyonu işlemleri uygulanır. Her iki teknik de sonuçlar açısından benzer başarı oranlarına sahiptir.
Rektovajinal Septum Endometriozisi
Bu bölgede genellikle yerleşik bir nodül bulunur. En belirgin semptomları ağrılı adet görme, ağrılı cinsel ilişki ve ağrılı dışkılamadır. Nodülün laparoskopi ile çıkarılması gerekir; ancak bu işlem yüksek teknik deneyim gerektiren zor bir cerrahidir.
Hastalığın Seyri ve Korunma Yolları
Endometriozis tekrarlayabilen bir hastalıktır. Jinekolojik rahatsızlıklar arasında gebelik ve emzirme dönemlerinin iyileştirici etki gösterdiği tek hastalık olarak bilinir. Ameliyat sonrasında uzun süreli iyilik halini korumak ve nüksü önlemek amacıyla, yumurtlamayı baskılayan çeşitli ilaç tedavilerinden faydalanılabilir.
