Düztabanlık

Düztabanlık Nedir? Ayak Yapısı ve Kavsi Hakkında Temel Bilgiler

İnsan ayağı, biyomekanik olarak uzunlamasına ve enine olmak üzere iki temel kavise sahiptir. Sağlıklı bir basışta vücut ağırlığı; topuk, 1. metatars ve 5. metatars olmak üzere üç ana nokta üzerinden yere aktarılır. Bu kavislerin çeşitli nedenlerle kaybolması durumuna tıbbi literatürde kısaca düztabanlık adı verilmektedir.

Ayağın uzunlamasına kavsi; kemik yapılar, plantar ligamentöz yapılar ve posterior tibial kas grubu tarafından oluşturulur. Yeni doğan bebeklerde, ayak tabanında uzun kavise yakın bölgede bir yağ yastıkçığı bulunur. Bu anatomik özellik nedeniyle tüm yeni doğanlarda fizyolojik düztabanlık görüntüsü mevcuttur.

Düztabanlık Türleri ve Sınıflandırılması

Düztabanlık deformiteleri, oluşum kökenlerine göre temel olarak iki ana gruba ayrılmaktadır:

1. Doğumsal Düztabanlık: Bu grupta yer alan doğumsal vertikal talus ve tarsal koalisyon, ciddi deformiteler olarak kabul edilir.
2. Edinsel Düztabanlık: Sonradan gelişen bu tür; travmatik, paralitik, spastik ve statik tipte görülebilmektedir.

Flaks Pesplanovalgus (Esnek Düztabanlık)

Düztabanlık vakalarının büyük çoğunluğunu oluşturan flaks pesplanovalgus, genellikle yürüme başlangıcında fark edilir. Bu durumda topuk valgus pozisyonundadır ve ayağın medial kavsi düzleşmiştir. Bu tablonun temel nedenleri arasında şunlar yer alır:

• Bağ gevşekliği
• Kas zayıflığı
• Şişmanlık (Obezite)

Tanı ve Ayırıcı Tanı Süreçleri

Düztabanlık tanısı fiziksel muayene ile kolayca konulabilmektedir. Çoğu hastada belirgin bir şikayet olmasa da, ağrı mevcutsa mutlaka ayırıcı tanı yapılmalı ve hastanın yürüme şekli dikkatle incelenmelidir. Muayenede ayak medial kavsinin düzleştiği, ön ayağın abdüksiyonda ve topuğun valgusta olduğu gözlemlenir.

Röntgen tetkiklerinde özellikle kemiksel koalisyon varlığına dikkat edilmelidir. Ayırıcı tanı sürecinde; doğumsal düztabanlık, fizyolojik pes valgus ve paralitik pes planovalgus seçenekleri titizlikle değerlendirilmelidir.

Düztabanlık Tedavi Yöntemleri

Yumuşak pes planovalgus vakalarında aileler, sürecin seyrinin iyi olduğu ve durumun kendiliğinden düzelebileceği (spontan seyir) konusunda bilgilendirilmelidir. Tedavi süreci hastanın durumuna göre şu yöntemleri kapsar:

Konservatif Tedavi ve Egzersiz

• Ayak Jimnastiği: Ayak parmaklarıyla bir şey yakalama ve pürüzlü zeminde yürüme egzersizleri.
• Yalın Ayak Yürüme: Ayak kaslarını geliştirmek için önerilir.
• Tabanlık ve Ayakkabı Seçimi: Kullanılacak tabanlıklar medialde supinasyon desteği sağlamalı, ayakkabı ise topuğu tam kavramalıdır.

Cerrahi Tedavi

Cerrahi müdahale, uzun süreli tıbbi tedavinin sonuç vermediği durumlarda tercih edilir. Belirgin klinik ve patolojik değişikliklerin olduğu, yüklenmeye bağlı şiddetli ağrıların yaşandığı olgularda operasyon planlanır. Yumuşak doku ve kemiksel ameliyatlar için ideal süreç 8 yaşından sonrasıdır.