Diyabette Beslenme Prensipleri

Tıbbi Beslenme Tedavisi

Bireyin;

Yaşı

Cinsiyeti

Boyu

Kilosu

Fiziksel aktivite düzeyi

Beslenme alışkanlıkları

Diğer hastalıkları

Biyokimyasal bulguları

Kullandığı ilaç ve/veya insülin çeşidi ve miktarı göz önüne alınarak düzenlenmektedir.

 

 

Tahıl Kurubaklagil Nişastalı ürünler

Ekmek

Pilav

Makarna

Patates

Kurufasülye

Nohut

Mercimek

Barbunya

……..

 

 

6 - 11   PORSİYON

 

 

Sebze

                                                                          

3 - 5 PORSİYON

 

 

 

SEBZE ?

 

 

SEBZE

 

 

 

↑ LİF

 

↑MİNERAL

 

↓ KALORİ

 

↓KARBONHİDRAT

  SEBZELER

↑ VİTAMİN

 

↑ FİTOKİMYASALLAR

 

 

 

Kan şekerini yavaş yükseltir

           

Tokluk hissinin

oluşmasını sağlar

 

Kan yağlarının yükselmesini önler

 

Bağırsak çalışmasını düzenler

LİF

Karbonhidratların emilimini yavaşlatır

 

İnsülin ihtiyacını

azaltır

 

14g/1000kcal ~ 25-30g/gün

 

LİF

Meyve Sebze Kurubaklagil

Kepek/çavdar/tam tahıllı ekmek

 

 

 

Meyve

2-4 PORSİYON

 

 

Et Tavuk Balık Hindi Peynir Yumurta

…….

 

Süt Yoğurt Kefir

 

Süt Yoğurt

……

2-3 PORSİYON

 

Et ve ürünleri

 

 

 

Tatlılar Yağ

                                                                   

Mümkün olduğunca az

 

 

Araştırmalar kan glukozunu, karbonhidratın tipinden çok yenilen miktarın etkilediğini göstermektedir.

Öğün planında karbonhidrat içeren diğer besinler yerine ufak miktarlarda tatlı tüketilebilir.

 

YAĞLAR

Doymuş yağı total kalorinin ≤% 7 olacak şekilde sınırlandırılmalıdır,

Günlük kolesterol alımı 200 mg’ ı geçmemelidir,

Örn. 1 porsiyon et 100 mg

 

                                                                                 

Yemeklerde katı yağ yerine sıvı yağ kullanılmalı ve mümkün olduğunca yağ miktarı azaltılmalı,

 

 

Yemekler pişirilirken kızartma ve kavurma yerine ızgara, haşlama veya fırında pişirme yöntemleri tercih edilmeli,

 

 

 

Sakatatlar( karaciğer, beyin, böbrek vb.), doymuş yağ ve kolesterol içerikleri yüksek olduğu için tüketilmemeli,

 

 

Sosis, salam, pastırma, sucuk gibi et ürünleri tüketilmemeli,

n-3 çoklu doymamış yağ asitlerini sağlayan taze balık tüketimi haftada 2 veya daha fazla porsiyon olmalıdır.

 

Diyabetliler İçin Tabak Modeli

 

MEYVE

 

SÜT ÜRÜNLERİ

 

PROTEİN

 

SEBZE

 

TAHIL

 

 

 

 

Öğün Düzeni

Zamanında

Önerilen miktarlarda

3 ana öğün, 3 ara öğün şeklinde

 

 

TİTREME

HUZURSUZLUK

 

ÇARPINTI

 

HİPOGLİSEMİ

 

TERLEME

 

SİNİRLİLİK

 

K0MA

 

BAŞ DÖNMESİ

 

HİPOGLİSEMİ TEDAVİSİ

Hafif-orta hipoglisemi

5-6 adet kesme şeker

1 çay bardağı meyve suyu

Ciddi hipoglisemi

Parenteral glukoz Glukagon

 

HİPOGLİSEMİDEN KORUNMA

İlaç ve/veya insülin doz ve zamanlarına DİKKAT!

İlaç/ öğün ilişkisine DİKKAT!

Egzersiz-ilaç-beslenme ilişkisine DİKKAT!

Glisemi takibi

 

ALKOL

Alkol glikoza metabolize olmaz

Glikoneogenezisi inhibe eder

 

Hipoglisemi

Alkol kan glukoz düzeyinin düşmesine neden olur.

 

 

ALKOL

Alkol alımından önce KŞ kontrol edilmeli, alkol kullanılacaksa yemek sırasında yada sonrasında alınmalı.

Yatmadan önce KŞ kontrol edilmeli (100-140 mg/dL olmalı).

 

TATLANDIRICILAR

Enerji içerenler: fruktoz, sorbitol, mannitol, ksilitol

Enerji içermeyenler: sakkarin, siklamat, asesülfam-K, aspartam

Şeker alkolleri ve besin değeri olmayan tatlandırıcılar FDA tarafından belirtilen günlük alım sınırları içinde tüketildiği zaman güvenilirdir.

 

TATLANDIRICILAR

“Diyabetik” terimi o yiyeceğin serbestçe kullanılabileceğini ve yararlı, hatta tedavi edici olabileceğini göstermemektedir!

Şekersiz ürünlerde genellikle daha çok

doymuş ve/veya trans yağ bulunmaktadır.

 

 

ALTERNATİF TEDAVİ

Altın çilek hapı Yosun hapı

Kırmızı biber jeli….

 

Tarçın ve Diyabet

Bazı çalışmalarda tarçının herhangi bir faydalı etkisi gösterilememişken; bazılarında kolesterol seviyeleri, sistolik kan basıncı, insülin duyarlılığı, postprandial glukoz ve özellikle açlık glukoz seviyelerinde anlamlı iyileşmeler gözlenmiştir.

Bu kanıtlara dayanarak tarçın suplemantasyonunu önermek için henüz erken olmakla beraber etki mekanizmalarına yönelik daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

Diabetes Obes Metab. 2011 Nov 16. doi: 10.1111/j.1463-1326.2011.01538.x.

 

Kilo kaybı sağlar

EGZERSİZ

 

Uyku düzenini olumlu etkiler

 

Metabolizma hızını arttırır

Kan basıncını, serum kolesterolünü olumlu etkiler

 

 

 

Örneğin;

160 cm,

50 yaş,

70 kg bayan Tip 2 DM Ev hanımı

 

SABAH

Şekersiz çay

Beyaz peynir (az yağlı)

Haftada 2 gün haşlanmış yumurta Domates/salatalık/yeşillik

2-3 dilim kepek/çavdar/tam buğday ekmeği

 

ARA ÖĞÜNLER

1 meyve

1 avuç leblebi

1 su bardağı yoğurt + 1 dilim kepekli ekmek

 

ÖĞLE-AKŞAM

Bol salata (az yağlı)

1 tabak dolusu kıymalı sebze yemeği (az yağlı)

1 su bardağı yoğurt

2 dilim kepekli ekmek