Çocukta depresyon

Çocuklarda Depresyon: Görülme Sıklığı ve Önemi

Çocuklarda depresyon, sık görülen, ciddi ve tekrarlayıcı özellik taşıyan bir duygu durum bozukluğudur. Bu hastalık, çocuğun sosyal ilişkilerini ve okul performansını ciddi ölçüde azaltırken, tedavi edilmediği takdirde kronikleşme veya intihar gibi hayati riskler barındırabilir. Son 30 yılda çocuk ve gençlerde artan intihar girişimleri, bu yaş grubundaki depresyonun önemini daha da artırmıştır.

Depresyonun görülme oranları yaş gruplarına göre şu şekilde dağılım göstermektedir:

• Okul öncesi dönem: Her 100 çocuktan 1'inde,
• Okul çağı dönemi: Her 100 çocuktan 2'sinde,
• Ergenlik dönemi: Her 100 çocuktan 8'inde görülür.

İstatistiksel olarak her sınıfta ortalama 1-2 çocuk depresyon riski altındadır. Bu durum, hastalığın toplum sağlığı açısından ne kadar yaygın olduğunu kanıtlamaktadır.

Çocukluk Çağı Depresyonunun Riskleri ve Erken Teşhis

Çocuklukta başlayan depresyon vakalarının büyük bir kısmı, yetişkinlik döneminde de devam etme eğilimi gösterir. Hastalığın başlangıç yaşı ne kadar erkense, kalıtımsal etkenlerin rolü o kadar baskındır. Erken yaşta başlayan depresyon, çocuğun gelişimini olumsuz etkileyerek yaşam kalitesini düşürür. Bu nedenle, anne-baba ve öğretmenlerin belirtileri erken fark etmesi kritik önem taşır.

Psikiyatrik geçmişi olmayan bir çocukta belirtiler aniden ortaya çıkabileceği gibi, bazen sinsi bir şekilde ilerleyerek gözden kaçabilir. Erişkinlerden farklı olarak çocuklarda; baş ağrısı, karın ağrısı, mide bulantısı ve halsizlik gibi bedensel yakınmalar daha sık gözlemlenir.

Çocuklarda Depresyon Belirtileri Nelerdir?

Çocuklarda depresyon kendini çok çeşitli psikolojik ve fiziksel belirtilerle gösterebilir. Eğer bir çocukta aşağıdaki belirtilerden birkaçı gözlemleniyorsa mutlaka bir uzmana danışılmalıdır:

• Bilişsel Belirtiler: Konsantrasyon bozukluğu, öğrenme güçlüğü, karar vermede zorluk ve düşünmede yavaşlama.
• Duygusal Belirtiler: Değersizlik düşünceleri, özgüven kaybı, alınganlık, yalnızlık hissi ve sevilmediği düşüncesi.
• Davranışsal Belirtiler: Çabuk ağlama, çevreye ilginin azalması, oyun oynamada ve konuşmada azalma.
• Fiziksel Belirtiler: Uyku ve iştah değişiklikleri, gece korkuları, alt ıslatma ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına bağlı sık hastalanma.
• Gelecek Algısı: Karamsarlık, beklentisizlik ve eskiden zevk aldığı aktivitelerden mutlu olamama.

Çocuklarda Depresyonu Tetikleyen Nedenler

Depresyonun ortaya çıkmasında çevresel faktörler ve aile yapısı belirleyici rol oynar. Başlıca nedenler şunlardır:

Özellikle 13 yaşından önce baba kaybı yaşayan çocuklarda depresyon riski daha yüksektir. Ayrıca ebeveynlerinde depresyon olan çocuklar, hem genetik hem de model alma yoluyla bu hastalığa daha yatkındır.

Tedavi Süreci ve Öğretmenlerin Rolü

Çocuklarda depresyon tedavisi dört temel ayağı olan kapsamlı bir süreçtir. Bu süreçte doktor, aile, öğretmen ve çocuğun kendisi iş birliği içinde olmalıdır. Öğretmenlerin sınıf içindeki gözlemleri, çocukların birbirini dışlamasını önlemesi ve özgüveni artırıcı sorumluluklar vermesi iyileşme sürecini hızlandırır.

Unutulmamalıdır ki; çocukluk çağı depresyonu tedaviye oldukça iyi yanıt veren bir hastalıktır. Rehber öğretmenler ve uzmanlarla yapılacak iş birliği, çocuğun hem akademik başarısını hem de sosyal uyumunu yeniden kazanmasını sağlayacaktır.