Çocuklarda Özgüven
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Özgüven Nedir? Yaşam Boyu Süren Temel Bir Beceri
Özgüven, doğumdan itibaren insan yaşamı için gelişmesi gereken en temel beceri alanıdır. Bireyin kendisiyle barışık olması, kendisinden memnuniyet duyması, sorunlarıyla yüzleşebilmesi ve güvenli ilişkiler kurabilmesi olarak tanımlanan bu kavram, sağlıklı bir psikolojik yapının omurgasını oluşturur.
Özgüveni yeterli gelişim periyodunu tamamlayamamış bireylerde, yaşamın tüm alanlarında çeşitli sorunlar gözlemlenmektedir. Kişi, yaşadığı problemlerin çözümünde kendi sorumluluğunu alamadığı için gerek özel hayatında gerekse iş ilişkilerinde ciddi aksaklıklar yaşayabilmektedir.
Özgüvenin İki Boyutu: İç ve Dış Özgüven
Çocukluk döneminde temelleri atılan özgüven kavramını iki ana boyutta ele almak mümkündür. Bu iki boyut, bireyin hem iç dünyasındaki huzurunu hem de dış dünyadaki başarısını belirler:
| Özgüven Türü | Temel Özellikleri |
|---|---|
| İç Özgüven | Kendini sevme, kendini tanıma, net hedefler koyabilme ve olumlu düşünme becerisi. |
| Dış Özgüven | Yüksek iletişim becerileri, kendini iyi ifade edebilme ve sosyal ortamlarda kendini ortaya koyabilme. |
Özgüven Gelişimi Nasıl Başlar?
Özgüvenin doğuştan gelen bazı eğilimleri olsa da büyük oranda aile ve yakın çevrenin yönlendirmeleriyle şekillenir. Güven duygusunun temeli bebeklikte atılır. Bebeğin sevgi ve ilgi başta olmak üzere tüm temel ihtiyaçlarının anne tarafından zamanında karşılanması, temel güven duygusunu doğrudan etkiler.
Çocuk büyüdükçe becerilerine, yeteneklerine ve kendisinin ne kadar değerli olduğuna dair algısına bakarak özgüvenini yapılandırır. Dünyanın ve çevresindekilerin ne kadar güvenilebilir olduğuna dair edindiği tecrübeler, bu yapının sağlamlığını belirler.
Çocuklarda Düşük Özgüven Belirtileri
Bir çocuğun kendi hakkında söyledikleri, özgüven seviyesi hakkında kritik ipuçları verir. Kendini küçümseyen ifadeler kullanan çocuklarda şu davranışlar gözlemlenebilir:
- Başkalarına karşı sözel veya fiziksel kabadayılık yapma.
- Keyif aldığı sosyal ilişkilerden ve ortamlardan geri çekilme.
- Yeni şeyler öğrenme konusunda direnç gösterme.
- Sürekli olarak dikkat çekmeye çalışma.
- Sevilmediğini veya ödüllendirilmediğini düşünme.
Rehberlik Çalışmaları ve Grup Etkinlikleri
Okul çağındaki çocuklar için rehberlik servisleri, özgüvenin geliştirilmesi noktasında hayati bir rol oynar. Ailelere yönelik seminerler düzenlenerek, özgüveni düşük çocuğun özellikleri ve faydalanılabilecek kaynaklar hakkında bilgilendirme yapılabilir.
Grup rehberliği çalışmaları ise çocukların problem durumlarını belirlemelerine yardımcı olan etkili bir yöntemdir. Bu oturumlarda çocukların sevildikleri ve yeterli oldukları duyguları merkeze alınarak, olumlu bir özgüven geliştirmeleri sağlanır.
Özgüven Geliştirme Etkinliklerinin Amaçları
Özgüveni artırmaya yönelik hazırlanan grup etkinlikleri şu temel amaçları taşır:
- Çocukların kendileri hakkındaki duygularını ve kişisel özelliklerini belirlemelerine yardımcı olmak.
- Farkına varılan bu özelliklerin sağlıklı bir şekilde ifade edilmesini sağlamak.
- Benlik saygısı ve yeterlilik duygularını güçlendirmek.
- Sağlıklı karar vermenin, olumlu düşünce ve duygu gelişimindeki önemini vurgulamak.
