Bağımlı Kişilik Özelliklerinin Gölgesinde Romantik İlişkiler
Bağımlı kişilik özellikleri; terk edilme ve yalnız kalma kaygıları ile ilgi, onay ve destek ihtiyaçlarının yanı sıra, bu kaygı ve ihtiyaçlar doğrultusunda gösterilen pasif, itaatkâr, uyumlu ve yapışkan davranışlarla karakterizedir. Bununla birlikte, belirtilen davranışların aksine, bağımlı kişilik özelliklerine sahip kişilerin kaygılarını azaltmak ve ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla romantik ilişkilerde manipülatif davranışlara başvurabildikleri ve ilişkiye yönelik tehdit algıladıklarında yoğun kıskançlık tepkileri gösterebildikleri öne sürülmektedir, ancak alan yazındaki çalışmalar çok sınırlıdır. Erkeklerde nadir olarak çalışılan kişilik özelliklerinden olmasına rağmen bağımlı kişilik özelliklerinin erkeklerdeki görünümünün ve sonuçlarının kadınlardan farklılaşabildiği ifade edilmektedir. Bu doğrultuda, mevcut çalışmada bağımlı kişilik özellikleri ve cinsiyetin, romantik ilişkilerde manipülasyon ve romantik kıskançlık üzerindeki yordayıcı rollerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, kadın ve erkeklerin değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini, 18-50 yaş aralığında ve en az 3 aydır romantik ilişki içinde olan 308 katılımcı oluşturmuştur. Katılımcılar Kişilik İnanç Ölçeği – Kısa Türkçe Formun Bağımlı Kişilik alt ölçeği, İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği ve Çok Boyutlu Kıskançlık Ölçeklerini çevrimiçi olarak doldurmuştur. Bağımsız örneklemler t-test analizi sonucunda, erkeklerin bilişsel kıskançlık ve kurban seçimi manipülasyon düzeylerinin kadınlara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Hiyerarşik regresyon analizlerinin sonuçları ise, erkek olmanın kurban seçimi manipülasyonu ve bilişsel kıskançlığı anlamlı olarak yordadığını, bağımlı kişilik özelliklerinin ise tüm manipülasyon türlerini ve kıskançlığın bilişsel ve davranışsal boyutlarını anlamlı olarak pozitif biçimde yordadığını göstermiştir. Bağımlı kişilik özelliklerinin farklı bir yüzüne ışık tutması açısından çalışmanın alan yazına önemli bir katkı sunduğu düşünülmektedir.
