Bademcik ve genizeti ameliyatları
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Bademcik ve Geniz Eti Operasyonlarına Genel Bakış
Bademcik ve geniz eti operasyonları, çocukluk çağında en sık uygulanan cerrahi işlemler arasında yer almakla birlikte yetişkinlerde de nadir olmayan prosedürlerdir. Antibiyotiklerin yaygınlaşmasından önceki dönemlere kıyasla uygulama sıklığı değişmiş olsa da, bu operasyonlar hem çocukların hem de yetişkinlerin yaşam kalitesini artıran değerli tedavi yöntemleri olmaya devam etmektedir. Güncel çalışmalar, özellikle kronik orta kulak iltihabı ve kulakta sıvı birikimi olan çocuklarda geniz eti operasyonunun yüksek fayda sağladığını kanıtlamıştır.
Bademcik ve Geniz Etinin Vücuttaki Görevi Nedir?
Bademcik ve geniz eti; boyun, kasık ve vücudun diğer bölgelerinde bulunan lenf dokusu yapısına benzer özellikler taşır. Bu dokular, boğazın arka kısmını çevreleyen savunma halkasının bir parçasıdır.
- Geniz Eti (Adenoid): Burnun arkasındaki boşlukta, yumuşak damağın üst kısmında yer alır. Doğrudan gözle görülemez, muayene için özel aletler gerektirir.
- Bademcikler (Tonsil): Boğazın her iki yanında yerleşmiş, boyutları kişiden kişiye değişebilen iki adet dokudur.
Bu yapılar, solunum ve sindirim sisteminin girişinde yer alarak dışarıdan gelen hava ve gıdalarla ilk teması kurarlar. Vücut savunmasına yardımcı olan bu dokular, sağlıklı çalıştıkları sürece faydalıdır. Ancak bu fonksiyonlar yaşamın ilk birkaç yılında kritiktir; üç yaşından sonra bu dokuların bağışıklık sistemi üzerindeki hayati önemine dair bilimsel bir kanıt bulunmamaktadır. Yapılan araştırmalar, bademcik ve geniz eti alınan çocukların ileriki yaşamlarında herhangi bir savunma bozukluğu yaşamadığını göstermiştir.
Tanı ve Değerlendirme Yöntemleri
Bademcik ve geniz eti hastalıklarının teşhisinde uzman hekimler tarafından şu temel metodlar kullanılır:
- Tıbbi hikaye (Hastanın şikayet geçmişi)
- Fiziki muayene (Ayna, endoskop ve boyun lenf bezlerinin kontrolü)
- Bakteriyolojik kültür (Gerekli görülen durumlarda boğaz kültürü)
- Röntgen incelemesi (Geniz etinin doğrudan görülemediği durumlar için)
- Kan testleri
- Diğer muhtemel klinik incelemeler
Bademcik ve Geniz Eti Hangi Hastalıklardan Etkilenir?
Çocuklarda en sık karşılaşılan sorunlar tekrarlayan iltihaplar ve dokuların aşırı büyümesidir. Bu durumlar solunum ve yutma güçlüğüne yol açar. Yetişkinlerde ise kronik iltihaplanmaların yanı sıra bademcik etrafında apse oluşumu, kötü ağız kokusuna neden olan peynirimsi birikintiler (magma) ve nadiren de olsa tümör oluşumları gözlenebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki belirtilerin varlığında bir uzmana danışılması önerilir:
- Tekrarlayan şiddetli boğaz ağrısı, ateş ve titreme
- Kötü ağız kokusu ve geniz akıntısı
- Burun tıkanıklığı ve sürekli ağızdan nefes alma
- Horlama ve uyku bozuklukları
- Tekrarlayan kulak iltihapları
Tedavi Seçenekleri ve Ameliyat Kararı
Her birey yılda bir veya iki kez antibiyotik gerektiren mikrobik bademcik enfeksiyonu geçirebilir. Ancak bazı durumlarda cerrahi müdahale kaçınılmaz hale gelir. Ameliyatın iki temel sebebi; tekrarlayan iltihaplar ve solunumu engelleyen dokü büyümesidir.
| Ameliyat Gerektiren Durumlar | Açıklama |
|---|---|
| Sık Enfeksiyon | Son 1 yılda 7, son 2 yılda yılda 5 veya son 3 yılda yılda 3 kez enfeksiyon. |
| Solunum Sorunları | Horlama, uyku apnesi ve gündüz uykululuk hali. |
| Yapısal Bozukluklar | Sürekli ağız solunumu kaynaklı yüz ve çene yapısı bozulmaları. |
| Ciddi Komplikasyonlar | Bademcik apsesi, tümör şüphesi veya dirençli taşıyıcılık. |
Geniz Eti Operasyonu (Adenoidektomi) Kriterleri
- Yeni doğan döneminde bile görülebilen ciddi burun tıkanıklığı ve solunum güçlüğü
- Tedaviye yanıt vermeyen orta kulak iltihapları
- Tekrarlayan nezle ve sinüzit atakları
- Doğuştan gelen burun arkası tıkanıklıkları (Atrezi operasyonları ile birlikte)
Operasyon Öncesi ve Sonrası Bilinmesi Gerekenler
Bademcik ve geniz eti operasyonları tamamen ağız içerisinden gerçekleştirilir ve her mevsim güvenle uygulanabilir.
Ameliyat Öncesi Hazırlık:
- En az 10 gün öncesinden aspirin ve benzeri kan sulandırıcı ilaçlar kesilmelidir.
- Operasyondan en az 6 saat önce yeme ve içme (su, sakız, diş macunu dahil) tamamen durdurulmalıdır.
- Ailede anestezi problemi, kanama bozukluğu veya kortizon kullanımı varsa hekime bildirilmelidir.
Çocuklar İçin Psikolojik Hazırlık: Çocuklara operasyon süreci dürüstçe anlatılmalı, dış görünüşlerinin değişmeyeceği ve vücutlarının hayati bir parçasını kaybetmeyecekleri konusunda güven verilmelidir. Ameliyat sonrası oluşabilecek boğaz ağrısı konusunda çocuk önceden bilgilendirilmelidir.
