Boğuk ses ve tedavi ipuçları

Ses Boğukluğu Nedir ve Neden Oluşur?

Ses boğukluğu, sesin doğal tınısındaki her türlü anormalliği ifade eden genel bir terimdir. Bu durum kendisini nefes nefese kalmış gibi, törpülenmiş, gerilmiş veya alışılmadık derecede yüksek ton ve volümde gösterebilir. Sesteki bu değişimler, çoğunlukla nefes borusu içerisinde yer alan ve ses telleri olarak adlandırılan bölgedeki bozukluklardan kaynaklanır.

Ses telleri, gırtlakta karşılıklı duran ve "V" harfi şeklinde görünen iki adet gergin dokudur. Nefes alırken araları açılan bu teller, konuşma veya şarkı söyleme esnasında bir araya gelir. Akciğerlerden çıkan havanın etkisiyle saniyede 150 ile 250 vuru arasında bir hızla titreşerek sesi üretirler. Ses tellerinin gerginliği ve kısalığı arttıkça titreşim hızlanır, bu da sesin daha ince çıkmasını sağlar. Ancak ses tellerindeki şişme veya kitle oluşumu, tellerin tam kapanmasını engelleyerek sesin boğuklaşmasına yol açar.

Ses Boğukluğunun Temel Sebepleri

Sesin boğuk çıkmasının pek çok farklı nedeni bulunmaktadır. Bu nedenlerin büyük bir kısmı geçicidir ve ciddi bir sağlık sorunu teşkil etmez. En yaygın görülen sebepler şunlardır:

• Üst solunum yolu enfeksiyonları: Soğuk algınlığı ve nezle gibi durumlarda ses tellerinin şişmesi.
• Sesin kötü kullanımı: Sesin uzun süre aşırı, yüksek tonda veya yanlış teknikle kullanılması.
• Ses teli kitleleri: Yanlış kullanım sonucu oluşan ve sert bir yapıya sahip olan şarkıcı nodülü veya daha yumuşak olan polipler.
• Laringofaringeal Reflü: Mide asidinin yemek borusundan yukarı çıkarak ses tellerini tahriş etmesi. Bu durumda ses genellikle sabahları daha kötüdür ve gün içinde düzelir.
• Sigara kullanımı: Ses tellerini doğrudan tahriş eden sigara, aynı zamanda boğaz kanserinin en önemli nedenidir.

Bunların yanı sıra; alerji, tiroid problemleri, nörolojik rahatsızlıklar, bölgeye alınan travmalar ve kadınlarda adet dönemleri de nadir görülen nedenler arasındadır.

Ne Zaman Bir Kulak Burun Boğaz (KBB) Uzmanına Gidilmeli?

Ses boğukluğu şikayeti, belirgin bir neden olmaksızın iki haftadan uzun sürerse mutlaka bir uzman tarafından değerlendirilmelidir. Özellikle aşağıdaki belirtiler eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden muayene olunmalıdır:

Ses Bozukluklarının Teşhisi ve Değerlendirilmesi

KBB hekimi, öncelikle hastanın genel sağlık öyküsünü ve şikayetlerini dinler. Ses tellerinin fiziksel durumunu incelemek için ayna veya endoskop yöntemlerini kullanır. Bu prosedürler hastalar tarafından kolayca tolere edilebilir. Gerekli görülen vakalarda, sesin niteliğini ölçmek için akustik inceleme testleri de yapılabilir.

Ses Bozuklukları Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi süreci tamamen sorunun kaynağına göre planlanır. Birçok ses boğukluğu vakasında ses istirahati ve ses kullanım alışkanlıklarının değiştirilmesi yeterli olmaktadır. Tedavi yöntemleri şunları içerir:

1. Ses Terapisi: Ses terapistleri, kişilere seslerini nasıl doğru kullanacaklarını öğretir ve yanlış alışkanlıkların (bağırma, yüksek sesle konuşma vb.) düzeltilmesini sağlar.
2. Cerrahi Müdahale: Ses tellerinde oluşan nodül veya polip gibi yapıların varlığında operasyon gerekebilir.
3. Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Sigaradan uzak durulması, sıvı alımının artırılması ve ses hijyenine dikkat edilmesi önerilir.
4. Profesyonel Destek: Şarkı söyleme ile ilgili sorunlarda şan hocalarından destek alınabilir.

Ses Boğukluğunu Önlemek İçin Tavsiyeler

Ses sağlığınızı korumak ve hafif boğuklukları iyileştirmek için şu adımları izleyebilirsiniz:

• Sigarayı bırakın ve dumanlı ortamlardan uzak durun.
• Vücudun susuz kalmasına neden olan alkol ve kafein tüketimini sınırlayın.
• Gün içerisinde bol su tüketin ve bulunduğunuz ortamın havasını nemlendirin.
• Beslenmenize dikkat edin; aşırı acılı ve baharatlı yiyeceklerden kaçının.
• Sesinizi çok yüksek perdeden ve uzun süreli kullanmaktan sakının.
• Sesiniz boğuk olduğunda konuşmaya veya şarkı söylemeye zorlamayın; bu durumu bükülmüş bir bilekle yürümeye çalışmak gibi düşünebilirsiniz.