Zayıflama, egzersiz ve kebapçı !

Sağlıklı Zayıflama ve Obezite ile Mücadele

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), şişmanlığı vücutta aşırı miktarda yağ birikmesi sonucu oluşan ve mutlaka tedavi edilmesi gereken bir sağlık sorunu olarak tanımlamaktadır. Aşırı besin alımı, hareketsiz yaşam, genetik faktörler ve hormonal nedenler gibi pek çok etkene bağlı gelişen bu durum, yaşam kalitesini ciddi oranda düşürmektedir. Şişmanlık, tek başına bir hastalık olmasının yanı sıra beraberinde getirdiği komplikasyonlarla yaşam süresini de kısaltmaktadır.

Obeziteye bağlı olarak gelişebilecek başlıca sağlık riskleri şunlardır:

• Kalp ve damar hastalıkları ile hipertansiyon
• Şeker hastalığı (Tip 2 Diyabet)
• Belirli kanser türleri ve solunum rahatsızlıkları
• Karaciğer yağlanması ve safra kesesi hastalıkları
• Eklem rahatsızlıkları, kısırlık ve adet düzensizlikleri

Obezite Tedavisinde Multidisipliner Yaklaşım

Çok faktörlü bir hastalık olan şişmanlığın çözümünde uzman bir ekip ile çalışmak en sağlıklı sonuçları verir. Bu süreçte dahiliye uzmanı veya endokrinolog, diyetisyen, fizyoterapist ve psikologdan oluşan bir kadro ile hareket edilmelidir. Klinik muayene ve kan tahlili sonuçlarına göre kişiye özel bir tıbbi beslenme tedavisi planlanmalıdır.

Tedavi sürecinde temel hedef, yaşam tarzı değişikliği ve egzersiz ile kalıcı başarıya ulaşmaktır. İlk 3 ay boyunca diyet, egzersiz ve davranış değişikliği tedavileri uygulanmadan ilaç veya cerrahi müdahalelere başvurulmamalıdır. Zayıflama sürecinde sabırlı olmak kritiktir; haftalık 0,5 - 1 kg arasındaki kayıplar en sağlıklı olanıdır. Ayda 6 kilonun üzerindeki kayıplar metabolik sorunlara yol açabilir.

Kişiye Özel Diyetin Temel İlkeleri

Her bireyin metabolizması, tıpkı parmak izi gibi kendine hastır. Bu nedenle zayıflama programları; kişinin yaşına, cinsiyetine, fiziksel aktivite düzeyine ve sosyo-ekonomik durumuna göre diyetisyenler tarafından özel olarak hazırlanmalıdır. Bilimsel dayanağı olmayan zayıflama çayları, yosun tabletleri veya tek tip besinlere dayalı şok diyetler faydadan çok zarar vermektedir.

Sağlıklı Beslenme İçin Altın Kurallar

Zayıflama sürecini destekleyen ve metabolizmayı düzenleyen genel ilkeler şunlardır:

• Öğün Sayısı: Azar azar ve sık beslenmek (günde yaklaşık 6 öğün) kan şekerini dengeler ve aşırı yemeyi önler.
• Zamanlama: Uyandıktan sonraki ilk 1 saat içinde kahvaltı yapılmalı, akşam yemeği ise uykudan 3,5 saat önce bitirilmelidir.
• Çiğneme ve Tokluk: Tokluk hissi 20. dakikada oluştuğu için yemekler yavaş yenmeli ve iyice çiğnenmelidir.
• Şeker Tüketimi: Rafine şekerden uzak durulmalı, tatlı isteği için gerekirse yapay tatlandırıcılar tercih edilmelidir.
• Pişirme Yöntemleri: Kızartma yerine haşlama, ızgara, buğulama veya fırında pişirme yöntemleri kullanılmalıdır.
• Lif ve Sıvı Tüketimi: Tam tahıllar, kurubaklagiller ve kabuklu meyveler gibi lifli gıdalar tüketilmelidir. Liflerin etkili olması için her saat başı bir bardak su içilmelidir.

Egzersiz ve Yaşam Tarzı Değişikliği

Diyetin etkinliğini artırmak ve verilen kiloları korumak için düzenli fiziksel aktivite şarttır. Dünya Sağlık Örgütü, özellikle tempolu yürüyüşü önermektedir. Bunun yanı sıra yüzme, bisiklet, pilates ve dans gibi kalbi yormayan aktiviteler tercih edilebilir. Günlük sadece 45 dakikalık bir egzersiz, metabolizma hızını korumak için yeterlidir.

Günlük hayatta uygulanabilecek basit davranış değişiklikleri:

1. Kısa mesafelerde taşıt yerine yürümeyi tercih etmek.
2. Asansör yerine merdiven kullanmak.
3. Alışverişe mutlaka tok karnına çıkmak.
4. Her lokmadan sonra çatal ve kaşığı tabağa bırakmak.

Dışarıda Yemek Yerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Diyet yaparken sosyal hayattan kopmak gerekmez. Kebapçı gibi restoranlarda doğru seçimler yaparak programınızı bozmadan yemek yiyebilirsiniz. Önemli olan porsiyon kontrolü ve doğru besin eşleşmeleridir.

Önemli İpucu: Yemeğe az miktarda çorba ile başlamak iştahı baskılar. Lavaş, dürüm ve beyaz ekmek yerine porsiyon tercih edilmeli; tereyağı ve tulum peyniri gibi iştah açıcı ikramlardan uzak durulmalıdır.