Yaslı Erkekte Kısmi Erkeklik Hormonu Eksikliği (PADAM)

Andropoz (PADAM) Nedir? Genel Tanım ve Kapsamı

Andropoz, ilerleyen yaşla birlikte erkeklik hormonu olan androjenlerin azalmasıyla karakterize olan, birden fazla organı etkileyebilen klinik ve biyokimyasal bir sendromdur. Tıbbi literatürde PADAM (Aging Man'de Kısmi Androjen Eksikliği) olarak da adlandırılan bu durum, erkeklerin hayat kalitesinde ciddi değişimlere yol açabilmektedir. Bu sendrom, yaşlanma sürecinin doğal bir parçası gibi görünse de uzman kontrolünde takip edilmesi gereken tıbbi bir süreçtir.

Türkiye'de Andropoz Görülme Sıklığı

Türk Androloji Derneği tarafından yapılan araştırmalar, Türkiye'de 40 yaş üzerindeki erkeklerde andropoz görülme oranının %54 olduğunu ortaya koymaktadır. Bu oran coğrafi bölgelere göre değişkenlik göstermektedir. Türkiye genelindeki bölgesel dağılım şu şekildedir:

Yaşlı Erkeklerde Testosteron Yetersizliği Belirtileri

Testosteron eksikliği, vücutta hem fiziksel hem de psikolojik düzeyde geniş bir yelpazede belirti verir. Bu semptomlar hastanın günlük yaşam konforunu doğrudan etkilemektedir.

Cinsel Fonksiyonlardaki Değişimler

• Libido (cinsel istek) ve ereksiyon kalitesinde belirgin azalma,
• Gece ereksiyonlarında ve ejakülasyon (boşalma) volümünde düşüş,
• ED (sertleşme problemleri) yaşanması.

Fiziksel ve Metabolik Belirtiler

• Vücut kıllanmasında azalma, deride kuruluk, terleme ve sıcak basması,
• Kemik mineral dansitesinde azalma, osteoporoz, sırt ağrısı ve kemik fraktür (kırılma) riskinde artış,
• Kas kitlesinde ve gücünde azalma, çabuk yorulma ve adele atrofisi (kas erimesi),
• Karın bölgesindeki yağ dokusunda artış,
• Eritropoezde (alyuvar yapımı) azalmaya bağlı gelişen kansızlık (anemi).

Psikolojik ve Bilişsel Durum

• Beyin hücrelerinin etkilenmesiyle ortaya çıkan uyku düzensizliği,
• Depresyon, sinirlilik hali ve entelektüel aktivitede düşüş.

Andropoz Tanısı Nasıl Konur?

Andropoz tanısı, AMS (Aging Males' Symptom Scale) sorgulama formu ve serum testosteron seviyelerinin tespiti ile kolayca konulabilmektedir. Doğru ölçüm için testosteron kan örneğinin sabah saat 07:00 ile 11:00 arasında alınması kritik önem taşır. Yapılan tetkiklerde total testosteron seviyesinin 200 ng/dl altında olması durumu hipogonadizm olarak adlandırılmaktadır.

Tedavi Yöntemleri ve Başarı Oranları

Günümüzde andropoz tedavisinde en etkili yöntemler, testosteronun jel formları ile uzun etkili intramusküler (kas içi) undecanoat formlarıdır. Bu tedavi yöntemleriyle hastaların yaşam kalitesinde %50'nin üzerinde başarı sağlandığı bildirilmiştir. Tedavi sürecinde olası yan etkilerin takibi için yılda bir kez şu kontroller yapılmalıdır:

• Lipid profili ve kardiyolojik tetkikler,
• PSA testi ve rektal tuşe (RT) ile prostat muayenesi,
• Karaciğer fonksiyon testleri (KCFT).

Testosteron Yerine Koyma Tedavisinin Yararları ve Riskleri

Uygulanan tedavinin hastaya sağladığı kazanımlar ile dikkat edilmesi gereken risk faktörleri aşağıda maddelenmiştir:

Tedavinin Olası Yararları:

• Cinsel isteği ve ereksiyon kalitesini artırır.
• Kas kütlesini ve gücünü artırırken, abdominal yağ dokusunu azaltır.
• Kemik dansitesini güçlendirir.
• Zihinsel yeteneklerde düzelme, ruhsal durumda iyileşme ve kaliteli uyku sağlar.
• Fiziksel performans ve genel hayat kalitesini artırır.

Tedavinin Olası Riskleri:

• Tanı konmamış prostat kanserinin ilerlemesine neden olabilir.
• BPH (iyi huylu prostat büyümesi) semptomlarını artırabilir.
• Polisitemi (kan hücrelerinin aşırı artışı) ve uyku apnesini şiddetlendirebilir.
• Sıvı retansiyonu (ödem) ve jinekomasti (memelerde büyüme) yapabilir.
• Uzamış ereksiyon (priapizm) riskine yol açabilir.