Vajinismus - ağrılı cinsel ilişki

Disparoni Nedir?

Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında hissedilen ağrı ve acı durumu tıbbi literatürde disparoni olarak adlandırılmaktadır. Bu durum her ne kadar erkekleri de etkileyebilse de, vakaların büyük bir çoğunluğu kadınlarda görülmektedir. Disparoni yaşayan kadınlar; vajina, klitoris ve labia (iç ve dış dudaklar) bölgelerinde yoğun ağrı hissedebilirler. Disparoninin nedenleri oldukça çeşitlidir ancak bu nedenlerin neredeyse tamamı modern tıbbi yöntemlerle tedavi edilebilir niteliktedir.

Disparoninin Yaygın Nedenleri

Ağrılı cinsel ilişkinin arkasında yatan faktörler fiziksel, hormonal veya psikolojik olabilir. En sık karşılaşılan sebepler şunlardır:

• Vajinal Kuruluk: Kayganlaştırıcı sıvının (lubrikant) yetersizliğine bağlı gelişir.
• Atrofik Vajinit: Özellikle menopoz sonrası dönemde östrojen azalmasıyla vajinal dokunun incelmesi durumudur.
• İlaç Yan Etkileri: Antihistaminikler veya tamoksifen gibi bazı ilaçların kullanımı.
• Alerjik Reaksiyonlar: Sentetik iç çamaşırları, spermisitler ve vajinal temizlik ürünlerine karşı gelişen hassasiyet.
• Endometriozis: Rahim iç tabakasının rahim dışında büyümesiyle oluşan, kısırlık ve pelvik ağrı ile seyreden hastalık.
• Enfeksiyonlar: Vajinal mantar, üriner sistem hastalıkları ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar.
• Cilt Hastalıkları: Vajinal bölgeyi etkileyen dermatolojik problemler.
• Psikolojik Travmalar: Çocukluk veya ergenlik döneminde yaşanan cinsel taciz veya ruhsal travmalar.
• Vulvo-Vajinal Vestibülit: Vajina girişini çevreleyen alanın iltihabi durumu.

Disparoni Belirtileri ve Vajinismus İlişkisi

Disparonisi olan kadınlar, vajina girişinde yüzeyel bir acı duyabildikleri gibi, penisin daha ileri girişlerinde derin pelvik ağrı da hissedebilirler. Süregelen bu acı hissi, zamanla bir korku mekanizmasına dönüşebilir. Bazı kadınlarda bu korku nedeniyle vajinal kasların istemsizce kasılması sonucu ilişkinin imkansız hale geldiği vajinismus tablosu gelişebilir.

Teşhis Süreci ve Doktora Başvuru

Disparoni teşhisi, hastanın belirttiği semptomlara ve tıbbi geçmişine dayanır. Doktorunuz, ağrının tam yerini, süresini ve ne zaman (dokunmayla mı, derin penetrasyonla mı) oluştuğunu belirlemek için kapsamlı bir jinekolojik muayene yapar.

Muayene Sırasında Sorulabilecek Sorular

Fiziksel muayenede; vajinal kuruluk, enfeksiyon belirtileri (mantar, herpes, siğil), yara izleri ve endometriozis belirtisi olabilecek pelvik kitleler araştırılır.

Disparoni Tedavi Yöntemleri

Tedavi planı, doğrudan ağrıya neden olan alt faktöre göre belirlenir:

1. Enfeksiyon Tedavisi: Mantar için antifungal, bakteriyel enfeksiyonlar ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar için antibiyotik tedavisi uygulanır.
2. Hormonal Tedavi: Atrofik vajinit kaynaklı kuruluklarda, bir-iki haftalık lokal östrojenli kremler etkili sonuç verir.
3. Cilt Hastalıkları: Liken planus gibi durumlarda steroidli kremler kullanılır.
4. Psikolojik Destek: Travma veya anksiyete kaynaklı durumlarda uzman eşliğinde uzun süreli terapiler planlanır.
5. Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Uygun kayganlaştırıcı kullanımı ve klitoral uyarının artırılması önerilir.

Korunma Yolları ve Öneriler

Disparoniden korunmak ve semptomları hafifletmek için şu önlemler alınabilir:

• Hijyen ve Giyim: Pamuklu iç çamaşırı tercih edilmeli, sıkı giysilerden kaçınılmalı ve ıslak mayo hemen değiştirilmelidir.
• Enfeksiyon Kontrolü: İdrar yolu enfeksiyonlarını önlemek için ilişki sonrası idrar çıkışı sağlanmalı ve tuvalet temizliği önden arkaya doğru yapılmalıdır.
• Güvenli Cinsel Yaşam: Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmak için tek eşlilik veya prezervatif kullanımı tercih edilmelidir.
• Endometriozis Yönetimi: Derin penetrasyondan kaçınılmalı ve ağrının daha az olduğu adet sonrası dönemler tercih edilmelidir.

Önemli Not: Cinsel ilişki asla acı verici olmamalıdır. İlk ağrılı deneyimde doktora başvurmak, bu durumun psikolojik bir saplantı haline gelmesini önlemek açısından kritiktir. Her hasta ve tedavi süreci kendine özgüdür.