Pms (premenstrüel sendrom) - adet öncesi sendrom
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
PMS (Adet Öncesi Sendromu) Hakkında Bilmeniz Gerekenler
PMS (Premenstrüel Sendrom), adet döngüsüyle ilişkili 150'den fazla fiziksel ve fizyolojik bulguyla kendini gösteren bir durumdur. Adet gören kadınların %90'ında bu bulguların en az birkaçı görülürken, %10'luk bir kesimde semptomlar çok daha şiddetli seyreder. Bulgular genellikle adetin başlangıcından önceki ilk 10 gün içinde ortaya çıkar; adetin başlamasıyla birlikte durur veya hafifler.
Pek çok kadın, doğru eğitim ve yaşam tarzı değişiklikleri sayesinde bu süreci başarıyla yönetebilir. Ayrıca, PMS'e bağlı rahatsızlık hissini gidermeye yönelik çeşitli tıbbi seçenekler de mevcuttur.
PMS Belirtileri Nelerdir?
Yaşadığınız yakınmaların kaynağının PMS olup olmadığını anlamak için premenstrüel bulgularınızı, zamanlamasını ve şiddetini günlük olarak kaydetmeniz önerilir. Eğer bu bulgular birkaç ay boyunca süreklilik gösteriyorsa, PMS tanısından söz edilebilir.
Fiziksel Belirtiler
PMS sürecinde sıkça karşılaşılan fiziksel değişimler şunlardır:
- Karın bölgesinde (abdominal) kramplar
- Akne, uçuk veya herpes yayılımı
- İştah değişiklikleri; tatlı veya tuzlu gıdalara aşırı düşkünlük
- Bel ağrısı ve göğüslerde duyarlılık
- Hantallık hissi, halsizlik, bulantı ve kusma
- Kabızlık veya ishal
- Sıvı tutulumu (ödem) ve şişkinlik hissi
- Kilo artışı (yaklaşık 2.5 kg kadar)
- Baş ağrısı, baş dönmesi veya baygınlık
- Sık idrara çıkma ve seks dürtüsünde azalma
Ruhsal ve Duygudurum Değişiklikleri
Fiziksel etkilerin yanı sıra, PMS döneminde şu psikolojik değişimler gözlemlenebilir:
- Agresyon (saldırganlık) ve anksiyete
- Depresyon veya ani ortaya çıkan üzüntülü ruh hali
- Duygudurum dalgalanmaları ve gerginlik
- Konsantrasyon güçlüğü ve unutkanlık
- İnsanlardan uzak kalma isteği
Menstrüel Ağrı ve PMS İlişkisi
Menstrüel kramplar, teknik olarak PMS'den farklı olsa da genellikle bu süreçle bağlantılıdır. Bazı kadınlar PMS yaşayıp hiç ağrı çekmezken, bazıları şiddetli kramplar yaşamasına rağmen PMS belirtileri göstermeyebilir.
Adet döngüsü sırasında rahim iç dokusu, rahmin kasılmasına neden olan prostaglandin hormonu üretir. Bu hormonun normalden fazla üretilmesi veya vücudun bu hormona karşı aşırı duyarlı olması şiddetli kramplara yol açar. Adet ağrısı genellikle alt karın, sırt ve uyluk bölgesinde hissedilir.
PMS ve Adet Ağrısı İçin Tedavi Yöntemleri
Yaşam tarzınızda yapacağınız küçük değişikliklerle PMS bulgularını hafifletmek mümkündür. Aşağıdaki yöntemleri birkaç ay boyunca uygulayarak etkilerini gözlemleyebilirsiniz:
| Şikayet | Önerilen Çözüm |
|---|---|
| Şişkinlik ve Ödem | Tuz tüketimini sınırlayın; bol su ve düşük sodyumlu meyve suları tüketin. |
| Kramplar ve Ağrı | Haftada 3 kez aerobik egzersiz (yürüyüş, yüzme vb.) yapın. |
| Kas Gerginliği | Ilık banyo yapın, sıcak su torbası kullanın veya bitki çayları (papatya, nane) için. |
| Duygudurum Değişikliği | Adet dönemi öncesinde alkol ve kafein tüketimini kesin. |
| İştah Artışı | Öğün atlamayın; daha az ama daha sık yemek yiyin. |
Beslenme ve Takviyelerin Önemi
- Kalsiyum: Günde 1200 mg kalsiyum karbonat alımının belirtileri yarı yarıya azalttığı gözlemlenmiştir. Süt, peynir, yoğurt ve brokoli gibi besinlere ağırlık verin.
- Vitamin ve Mineraller: Magnezyum, B6 ve B12 eksikliği yüksek östrojenle ilişkilidir. Bu eksikliklerin giderilmesi PMS riskini azaltır.
- Kilo Kontrolü: Fazla vücut ağırlığı, kanda daha fazla östrojen dolaşımı demektir. Sağlıklı kiloyu korumak semptomları hafifletir.
Ne Zaman Uzman Yardımı Alınmalı?
Eğer PMS belirtileri başa çıkılmaz bir hal aldıysa, evde uyguladığınız yöntemler işe yaramıyorsa veya kanama başladığında ağrılar hafiflemiyorsa tıbbi yardım almalısınız. Tanı için laboratuvar testine gerek duyulmaz; doktorunuz şikayetlerinizin öyküsüne göre karar verir.
Doktorunuzun önerebileceği tıbbi tedavi seçenekleri şunlardır:
- Non-steroid antienflamatuar ilaçlar: Göğüs duyarlılığı ve kramplar için.
- Doğum kontrol ilaçları: Hormonal düzeni sağlamak amacıyla.
- Doğal progesteron tedavisi: Bazı vakalarda etkili sonuçlar verebilir.
- Antidepresanlar: Duygudurumla ilgili ağır bulguları hafifletmek için.
- Medroksiprogesteron asetat enjeksiyonu: Çok şiddetli olgularda yumurtlamayı geçici olarak durdurmak için.
