Kısırlık ( infertilite )
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
İnfertilite Nedir? Tanımı ve Görülme Sıklığı
İnfertilite, korunmasız ve düzenli bir şekilde (haftada en az 2-3 kez) girilen cinsel ilişkiye rağmen 1 yılın sonunda gebelik oluşmaması durumudur. Toplumda görülme sıklığı yaklaşık %15 civarındadır. Bu çiftlerin büyük bir kısmında kısırlığa yol açan somut nedenler saptanabilirken, %10-12'lik bir kesimde herhangi bir patoloji bulunamaz. Bu durum tıpta açıklanamayan infertilite olarak tanımlanır.
İnfertilite Çeşitleri ve Sterilite Kavramı
İnfertilite, çiftin geçmişteki gebelik öyküsüne göre iki ana gruba ayrılır. Ayrıca, çocuk sahibi olmanın biyolojik olarak imkansız olduğu durumlar farklı bir terimle ifade edilir:
- Primer İnfertilite: Daha önce hiç gebelik oluşmaması durumudur.
- Sekonder İnfertilite: Önceden dış gebelik, boş gebelik, ölü doğum, erken doğum veya canlı doğumla sonuçlanmış en az bir gebelik öyküsü olmasına rağmen tekrar gebe kalınamamasıdır.
- Sterilite: Bireyin veya çiftin çocuk sahibi olmasının mümkün olmadığı durumlardır. Erkekte testislerin, kadında ise yumurtalıkların veya rahmin bulunmaması bu duruma örnektir.
Gebelik Nasıl Oluşur? Biyolojik Süreç
Tamamen sağlıklı ve gebe kalma potansiyeli yüksek bir çiftin, düzenli ilişkiye girmesi durumunda bile kadının o ay hamile kalma olasılığı %25'tir. Gebeliğin gerçekleşmesi için şu biyolojik aşamaların eksiksiz tamamlanması gerekir:
- Ovulasyon (Yumurtlama): Yumurta hücresinin batın boşluğuna atılması.
- Yakalama: Yumurtanın sağlıklı tüpler tarafından yakalanması.
- Döllenme: Tüplerde sperm ile yumurtanın karşılaşarak döllenmesi.
- Yerleşme (İmplantasyon): Döllenen yumurtanın rahim iç tabakasına (endometrium) tutunması.
Bu süreçlerin herhangi birinde meydana gelen aksaklık, gebeliğin oluşmasını engelleyerek kısırlığa yol açar.
Gebe Kalma Şansını Etkileyen Temel Faktörler
Gebe kalma başarısı birçok farklı değişkene bağlıdır. Bu faktörler şu şekilde sıralanabilir:
| Faktör | Açıklama |
|---|---|
| Kadın Yaşı | Yaş ilerledikçe yumurta sayısı ve kalitesi azalır; 30'lu yaşlardan itibaren bu düşüş hızlanır. |
| İlişki Sıklığı | Gebelik için optimum sayı haftada ortalama 3 ilişkidir. |
| Zamanlama | Yumurtlama günlerine denk gelen ilişkiler gebelik şansını artırır. |
| Süre | Çocuk istemi süresi uzadıkça, tıbbi yardım almadan başarı şansı azalır. |
| Patoloji | Endometriozis veya geçirilmiş ameliyatlar gibi tıbbi sorunlar şansı düşürür. |
İnfertilite Tedavisi ve Tüp Bebek (IVF)
Kısırlık tedavisi, doğrudan saptanan nedene yönelik olarak planlanmalıdır. Örneğin, tüpleri tıkalı olan bir hastada aşılama yöntemi sonuç vermeyecektir.
Tüp Bebek (IVF) yöntemi, özellikle şu durumlarda tercih edilmektedir:
- Erkekte sperm yokluğu (azospermi),
- Kadında tüplerin tıkalı olması,
- Yumurtalık (over) yetmezliği durumları.
Tedavi sürecinde doğru teşhis, başarıya giden en önemli adımdır.
