İnfertilite ya da kısırlıkta tedavi yöntemleri nelerdir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Yumurta Gelişiminin Uyarılması (Ovülasyon İndüksiyonu) Nedir?
Ovülasyon indüksiyonu, yumurtlaması olmayan, düzensiz olan veya yumurtlaması normal olup gebelik şansını artırmak için birden fazla yumurta gelişimi hedeflenen kadınlara uygulanan bir tedavi yöntemidir. Bu süreç; aşılama (IUI), Tüp Bebek (IVF) ve Mikroenjeksiyon (ICSI) gibi tüm üremeye yardımcı tedavi yöntemlerinin temelini oluşturur. Tedavinin temel amacı, özel ilaçlar kullanarak yumurtalıkları uyarmak ve sağlıklı yumurta gelişimini desteklemektir.
Süreç boyunca yumurtaların içinde bulunduğu kesecikler olan folliküller belirli bir büyüklüğe ulaşana kadar ilaç kullanımına devam edilir. Bu aşamada hastanın durumu, ultrasonografi ve hormon (E2) takibi ile yakından izlenir. Folliküller istenen olgunluğa eriştiğinde ise çatlatma iğnesi (hCG) uygulanarak bir sonraki aşamaya geçilir.
Çatlatma iğnesinden sonra izlenecek yollar şunlardır:
- Zamanlanmış Cinsel İlişki (Timed Coit): Doğal yolla gebelik planlanması.
- Suni Döllenme (Aşılama/IUI): Hazırlanan spermlerin rahim içine bırakılması.
- Yumurta Toplama İşlemi (OPU): Tüp bebek veya mikroenjeksiyon için yumurtaların toplanması.
Eş Spermi İle Suni Döllenme (Aşılama - IUI)
Aşılama (İntrauterin İnseminasyon); pratik, kolay uygulanabilir ve ekonomik olması nedeniyle infertilite tedavisinde genellikle ilk tercih edilen yöntemdir. Bu yöntemin başarıyla uygulanabilmesi için kadında en az bir tüpün açık olduğunun tıbbi olarak gösterilmesi şarttır.
Aşılama Yönteminin Tercih Edildiği Durumlar
- Rahim ağzı (serviks) salgısının veya fiziksel yapısının uygun olmaması,
- Erkek faktörüne bağlı hafif veya sınırda problemler,
- Kadında yumurtlama bozuklukları veya yetersizliği,
- Açıklanamayan infertilite ve endometriyozis,
- İmmünolojik infertilite ve cinsel işlev bozuklukları.
Genellikle 3 uygulamadan sonra başarısızlık kararı verilse de, bazı merkezlerde bu süreç 6 veya 12 uygulamaya kadar uzatılabilmektedir.
Aşılama İşlemi Nasıl Uygulanır?
İşlem, yumurtanın kendiliğinden geliştiği doğal sikluslarda veya ilaçla uyarılan sikluslarda yapılabilir. En başarılı sonuçlar, gonadotropinler ile yumurta geliştirilen ve hCG ile çatlatılan döngülerde elde edilmektedir.
| İşlem Adımı | Uygulama Detayı |
|---|---|
| Hazırlık | Yumurta gelişimi sonrası hCG iğnesi yapılır. |
| Zamanlama | İğneden yaklaşık 36 saat sonra sperm örneği alınır. |
| Laboratuvar | Semen özel yöntemlerle hazırlanarak hareketli ve sağlıklı spermler ayrıştırılır. |
| Transfer | Hazırlanan örnek, özel bir şırınga ile ağrısız şekilde rahim içine bırakılır. |
| Sonuç | İşlem birkaç dakikada tamamlanır; 10-15 dakikalık dinlenme sonrası hasta taburcu edilir. |
Tüp Bebek (IVF) ve Mikroenjeksiyon (ICSI)
Dünyada ilk kez 1978 yılında Louise Brown'un doğumuyla başarıya ulaşan Tüp Bebek (IVF) yöntemi, döllenmenin vücut dışında, laboratuvar ortamında gerçekleştirilmesini ifade eder. Günümüzde bu süreçte iki temel teknik kullanılmaktadır:
- Klasik Tüp Bebek (IVF): Elde edilen yumurtaların etrafına belirli sayıda hareketli sperm bırakılır ve spermin yumurtayı kendiliğinden döllemesi beklenir.
- Mikroenjeksiyon (ICSI): Spermin özel mikro aletler kullanılarak doğrudan yumurtanın içerisine yerleştirilmesi işlemidir.
Vücut dışında döllenen yumurtalar, kültür ortamı adı verilen özel besleyici sıvılarda bölünmeye bırakılır. Gelişimini sürdüren sağlıklı embriyolar, normal hamilelik sürecinin devam etmesi amacıyla rahim içine yerleştirilerek tedavi tamamlanır.
