HPV, Rahim Ağzı Kanseri Yapar mı ?

HPV (Human Papilloma Virus) Nedir ve Ne Kadar Sık Görülür?

HPV (Human Papilloma Virus), cinsel yolla bulaşan ve çeşitli enfeksiyonlara yol açan bir virüstür. Bu enfeksiyonlar zamanında tedavi edilmediği takdirde, önce kanser öncesi değişikliklere, ilerleyen süreçte ise rahim ağzı kanserine zemin hazırlayabilmektedir.

Dünya genelindeki verilere bakıldığında, Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan çalışmalar kadınların yaklaşık %50'sinin bu enfeksiyonla karşılaştığını göstermektedir. Ancak bu oranlar bölgeye ve yaşam biçimine göre değişkenlik gösterir. Örneğin, 2003-2004 yılları arasında yapılan bir araştırmada 14-59 yaş grubunda HPV sıklığı %26,8 olarak saptanırken, farklı çalışmalarda bu oran %3,4'e kadar düşebilmektedir.

Türkiye'de HPV Görülme Sıklığı ve Bağışıklık Sistemi

Ülkemizde HPV enfeksiyonlarına dair istatistikler son 5-10 yıl içerisinde netleşmeye başlamıştır. Türkiye'deki vaka sayıları, ABD verileriyle kıyaslandığında oldukça düşüktür. İnsan bağışıklık sistemi, bu enfeksiyonların büyük bir kısmını 1-2 yıl içerisinde vücuttan temizleme yeteneğine sahiptir.

Ancak daha dirençli HPV türleri, rahim ağzı kanseri veya genital bölgedeki diğer kanser türlerine yol açabilir. Doğru tarama yöntemleri ve koruyucu önlemlerle HPV'nin kanser yapıcı etkilerini engellemek mümkündür.

HPV Tipleri ve Risk Grupları

HPV'nin 100'den fazla tipi bulunmaktadır ve bunlar sayılarla sınıflandırılmaktadır. Bu tiplerin risk düzeyleri şu şekildedir:

• Düşük Riskli Tipler (Örn: Tip 6 ve 11): Yaklaşık 30-40 tip sadece vajinal ve anal bölgede siğillere neden olur; kanser riski taşımazlar.
• Yüksek Riskli Tipler: Yaklaşık 12 tip kansere yol açma potansiyeline sahiptir. En sık görülen yüksek riskli tipler şunlardır:
  • 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 ve 68.

Rahim Ağzı Kanseri Görülme Sıklığı ve Nedenleri

Dünya genelindeki GLOBOCAN (Global Kanser Verileri) rakamlarına göre, Türkiye'de rahim ağzı kanseri görülme sıklığı 100 binde 9,3'ten düşüktür. Bölgesel çalışmalar ise bu oranın 100 binde 5 civarında olduğunu göstermektedir. Bu rakamlar, Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Dairesi verileri ve hekimlerin günlük pratikleri ile de desteklenmektedir.

Küresel ölçekte her yıl yaklaşık 500 bin kadına rahim ağzı kanseri teşhisi konulmakta ve 250 bin kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bu vakaların tek nedeni HPV değildir. Diğer risk faktörleri şunlardır:

• Tedavi edilmeyen rahim ağzı yaraları,
• Kontrolsüz ve sık doğumlar,
• Tedavi edilmeyen vajinal akıntılar,
• Koruyucu sağlık hizmetlerine erişim eksikliği.

Rahim Ağzı Kanserinden Korunma Yolları

Rahim ağzı kanserinden korunmak için multidisipliner bir yaklaşım sergilenmelidir. Ülkemizde vaka sayılarının düşük olmasındaki en önemli etkenlerden biri erkeklerdeki sünnet uygulamasıdır.

Kanserden korunmak için dikkat edilmesi gereken temel unsurlar şunlardır:

1. Sünnet: Erkeklerin sünnetli olması önemli bir koruyucu faktördür.
2. Güvenli Cinsel İlişki: Özellikle farklı partner durumlarında kondom (prezervatif) kullanımı, HPV ve diğer mikropların bulaşmasını önlemede kritiktir.
3. Düzenli Jinekolojik Muayene: Yılda bir kez yapılan muayene ve Smear testi (rahim ağzı sürüntüsü), erken teşhis için hayati önem taşır.
4. Enfeksiyon Tedavisi: Vajinal akıntıların ve rahim ağzı yaralarının vakit kaybetmeden tedavi edilmesi riskleri azaltır.
5. Doğum Planlaması: Doğumlar arasında en az 2-3 yıl ara verilmesi, doğumun hekim kontrolünde yapılması ve toplam doğum sayısının 4'ü geçmemesi önerilir.
6. HPV Aşıları: Aşılanma önemli bir korunma yöntemidir; ancak mevcut aşılar sadece belirli HPV tiplerine (şu an için 4 tip) karşı koruma sağlar.

Önemli Not: Sadece aşı yaptırmak tam koruma sağladığı anlamına gelmez. Aşı ile birlikte yukarıda belirtilen tüm koruyucu önlemlerin ve düzenli taramaların sürdürülmesi gerekmektedir.