Hipospadias nedir ?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hipospadias Nedir?
Hipospadias, yeni doğan erkek çocuklarda görülen doğumsal bir anatomik bozukluktur. Normal bir penis yapısında idrar kanalı (üretra), penis başının (glans) tam ucunda sonlanır ve idrar çıkışı buradan gerçekleşir. Ancak hipospadiaslı çocuklarda idrar kanalı penisin alt yüzünde, normalden daha geride bir noktada sonlanmaktadır.
İdrar kanalının açıldığı nokta ile penis ucu arasındaki mesafede kanal oluşumu tamamlanmamıştır. Bu açıklık testislerin daha gerisinde bile olabilir; açıklık ne kadar gerideyse durum o kadar ciddidir. Vakaların büyük çoğunluğunda ise açıklık penis ucuna yakın bölgededir.
Hipospadias Belirtileri Nelerdir?
Hipospadias, fiziksel muayene ile fark edilebilen belirgin semptomlara sahiptir. En yaygın hipospadias belirtileri şunlardır:
- İdrar kanalının (üretra) penisin alt yüzünde ve normalden daha geride konumlanması.
- Penis başının normal konik yapısını kaybederek yassılaşması.
- Sünnet derisinin (prepusium) penis başının alt kısmında gelişmemesi (halk arasında doğuştan yarım sünnetli olarak bilinir).
- Ereksiyon sırasında penisin aşağıya doğru kıvrılması.
- İdrarın karşıya doğru değil, ayaklara doğru yapılması; bu durum çocuğun ayakta değil, oturarak idrar yapma zorunluluğuna yol açar.
- Tedavi edilmeyen ileri vakalarda, yetişkinlik döneminde cinsel fonksiyon bozuklukları görülme riski.
Nedenleri ve Görülme Sıklığı
Anne karnındaki bebeğin (fetus) cinsiyet farklılaşması gebeliğin ilk üç ayında gerçekleşir. Bu süreçte yaşanan bir gelişim aksaklığı, idrar kanalının oluşumunu tamamlayamadan durmasına neden olur. Yaklaşık her 300 erkek doğumda 1 görülen bu durumun kesin nedeni bilinmemekle birlikte şu faktörler üzerinde durulmaktadır:
- Androjenik (erkeksi) hormon uyarısındaki azalmalar.
- Kalıtsal faktörler (Ailesinde hipospadias öyküsü olanlarda risk daha yüksektir).
Tanı ve Eşlik Eden Durumlar
Günümüzde hipospadias tanısı, gebelik sırasında ultrason ile doğum öncesinde konulabilmektedir. Doğum sonrasında ise klinik muayene ile teşhis oldukça kolaydır. Nadiren sünnet derisinin tam olduğu vakalarda, deri geriye çekilmeden tanı koymak güçleşebilir.
| Eşlik Edebilecek Durumlar | Açıklama |
|---|---|
| İnmemiş Testis | Testislerin torbalara inmemesi durumu, mutlaka kontrol edilmelidir. |
| Kasık Fıtığı | Hipospadias ile birlikte sık görülen bir diğer doğumsal problemdir. |
| Cinsiyet Farklılaşması | Çok nadir vakalarda (hermafroditizm) kromozom analizleri gerekebilir. |
Hipospadias Tedavisi ve Ameliyat Süreci
Hipospadiasın yegane tedavisi cerrahi operasyondur. Ameliyatın temel amacı hem estetik hem de fonksiyonel açıdan sağlıklı bir penis yapısı oluşturmaktır. Operasyon süreci şu adımları kapsar:
- Kordi Temizliği: Penisin aşağı kıvrılmasına neden olan dokular temizlenerek penis düzleştirilir.
- Yeni Kanal Oluşumu: Eksik olan idrar kanalı penisin ucuna kadar yeniden yapılandırılır.
- Glans Şekillendirme: Yassılaşmış penis başına doğal konik formu verilir.
Önemli Uyarı: Sünnet Yapılmamalıdır!
Hipospadiaslı çocuklarda sünnet yapılmamalıdır. Çünkü cerrahi onarım sırasında eksik idrar kanalını oluşturmak için sünnet derisi (prepusium) bir yedek doku olarak kullanılır. Bu dokunun sünnetle kaybedilmesi tedaviyi zorlaştırır.
Ameliyat Yaşı ve İyileşme Süreci
Modern tıpta kabul gören optimal operasyon yaşı 6 ile 18 ay arasıdır. 18. aydan sonra psikolojik etkilenme riski artarken, 6. aydan önce anestezi riskleri dikkate alınmalıdır.
- Operasyon Süresi: Yönteme göre 1 ile 4 saat arası.
- Hastanede Kalış: Durumun ciddiyetine göre 3 ile 10 gün arası.
- Başarı Oranı: Uzman ellerde tek operasyonla başarı oranı %90 civarındadır.
Olası Komplikasyonlar
Ameliyat sonrası dönemde bazı riskler mevcuttur. Bunlar erken dönemde kanama ve enfeksiyon; geç dönemde ise fistül (delik), stenoz (darlık) veya peniste tekrar eğrilme olarak görülebilir. Bu riskleri minimize etmek için operasyonun mutlaka Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi uzmanları tarafından yapılması kritik önem taşır.
