Hemoroid Nedir ?

Hemoroid (Basur) Nedir?

Halk arasında basur olarak bilinen hemoroid, anüs ve rektum bölgesinde en sık karşılaşılan hastalıkların başında gelir. Boşaltım sisteminin çıkış noktası olan bu bölge, yaklaşık yirmi çeşit hastalığın görülebildiği ve pek çok sistemik rahatsızlığın belirti verdiği kritik bir alandır. Bu bölge hastalıkları proktolojik hastalıklar olarak adlandırılırken, bu alanda uzmanlaşmış hekimlere proktolog denir.

Hemoroid, anüs içindeki hemoroidal toplar damarların zamanla anormal şekilde genişleyerek kırmızı veya mor renkli memeler (torbalar) halinde dışarı sarkmasıdır. Bu durum, dışkılama sırasında parlak kırmızı kanamalara, şiddetli ağrıya, ödeme ve iltihaplanmaya yol açabilen ciddi bir sağlık sorunudur.

Hemoroidin Oluşma Sebepleri Nelerdir?

Hemoroid oluşumunda temel faktör kronik kabızlık olsa da, hastalığı tetikleyen pek çok farklı neden bulunmaktadır. Genel sebepler şu şekilde sıralanabilir:

• Beslenme ve Alışkanlıklar: Alkol tüketimi, aşırı acılı ve tahriş edici gıdalar, yetersiz hijyen.
• Sindirim Sistemi Sorunları: Kolit, proktit ve enterit gibi bağırsak enfeksiyonları.
• Fiziksel Faktörler: Tuvalette uzun süre oturmak, aşırı ıkınmak, gün boyu hareketsiz oturmak veya sürekli ayakta kalmak.
• Basınç Artışı: Hamilelik, obezite, kronik öksürük ve portal hipertansiyon gibi karın içi basıncı artıran durumlar.
• Diğer Sağlık Sorunları: Prostat büyümesi, myoma uteri, over kisti gibi karın içi kitleler ve damar duvar yapısının doğuştan zayıf olması.

Hemoroid Çeşitleri ve Dereceleri

Hemoroidler temel olarak iç (internal) ve dış (eksternal) olmak üzere ikiye ayrılır. Çoğunlukla görülen iç hemoroidler, klinik seyirlerine göre 4 farklı derecede sınıflandırılır:

1. Derece (Grade I) Hemoroidler

Hemoroid memeleri anüs dışına çıkmaz, sadece anoskop muayenesi ile görülebilir. Genellikle ağrısızdır ve ele gelmezler; kendilerini sadece dışkılama sırasında kanama ile belli ederler.

• Tedavi: Cerrahi müdahale gerektirmez. Lastik bantla bağlama, sklerozan ilaç enjeksiyonu veya lazer (infrared fotokoagülasyon) gibi yöntemlerle tedavi edilir. Uygun diyet ve oturma banyosu genellikle yeterlidir.

2. Derece (Grade II) Hemoroidler

Ikınma sırasında dışarı çıkan, ancak işlem bittikten sonra kendiliğinden içeri çekilen memelerdir. 1-3 cm çapındaki bu memeler, püskürür tarzda kanama yapabilir ve zamanla anemiye (kansızlık) yol açabilir.

• Tedavi: Cerrahi dışı yöntemler (bağlama, skleroterapi, lazer) önceliklidir. Tedaviye antibiyotikli merhemler ve ağrı kesiciler eklenir.

3. Derece (Grade III) Hemoroidler

Memeler kolayca dışarı çıkar ve ancak el yardımıyla içeri itilebilir. Sık sık pıhtılaşma (tromboz), ödem ve ağrı görülür. Üzerinde iltihaplı yaralar ve akıntılar oluşabilir.

• Tedavi: Öncelikle konservatif (tıbbi) yöntemler uygulanır. İdeal yöntemler lastik bant veya infrared koagülasyondur; nadir vakalarda cerrahi eksizyon gerekebilir.

4. Derece (Grade IV) Hemoroidler

İç ve dış hemoroidlerin tamamen dışarı sarktığı, içeri itilemediği en ileri evredir. Sürekli mukuslu akıntı, kaşıntı ve otururken şiddetli ağrı mevcuttur.

• Tedavi: Çoğu vakada cerrahi tedavi endikedir. Ameliyata engel bir durum varsa ömür boyu sıkı bir diyet ve tıbbi tedavi protokolü uygulanır.

Hemoroid Komplikasyonları

Tedavi edilmeyen hemoroidler şu ciddi sorunlara yol açabilir:

1. Anemi: Uzun süreli kanamalar sonucu gelişen halsizlik, solukluk ve iştahsızlık.
2. Enfeksiyon: Memelerde yaralanma ve lokal/sistemik ateş.
3. Strangülasyon: Memelerin dışarıda kilitlenip kan dolaşımının bozulması (nekroz). Bu durum acil tıbbi müdahale gerektiren en şiddetli evredir.

Hemoroid ve Spastik Kolon Hastaları İçin Diyet Önerileri

Hemoroid şikayetlerini azaltmak ve iyileşme sürecini hızlandırmak için aşağıdaki beslenme ve yaşam tarzı kurallarına uyulmalıdır:

Dikkat Edilmesi Gereken Yaşam Tarzı Kuralları:

• Tuvalet Alışkanlığı: Tuvalette 5 dakikadan fazla kalınmamalı, düzenli saatlerde gidilmelidir.
• Aktif Kanama: Kanama anında hemen kalkılmalı ve 10 dakika uzanarak istirahat edilmelidir.
• Öğün Düzeni: Her öğünde mutlaka bol yeşillikli çoban salata tüketilmelidir.