Günümüzün Yeni Sektörü “Çocuk Bakıcılığı” ve Yaşanan Sıkıntılar

Çocuk Bakıcılığı Sektöründe Mevcut Durum ve Kalite Problemleri

Günümüzün ekonomik şartları ve değişen aile yapılarıyla birlikte çalışan anne sayısı hızla artmaktadır. Bu duruma paralel olarak çocuk bakıcısına duyulan ihtiyaç her geçen gün yükselirken, yeni gelişen bu sektörde ciddi bir kalite problemi yaşanmaktadır. Aileler nitelikli bakıcı bulamamaktan şikayet ederken, bakıcılar da hak ettikleri saygıyı görememekten ve ağır çalışma şartlarından dert yanmaktadır.

Sektörde yaşanan temel sorunların başında danışmanlık şirketlerinin verdiği hizmetin kalitesizliği gelmektedir. Birçok şirket; Pedagog, Okulöncesi Uzmanı veya Psikolojik Danışman gibi uzmanlar yerine, alanda eğitimi olmayan kişilerle çalışmaktadır. Bu kurumların birçoğu, başvuruları kontrol etmeden kabul etmekte ve sadece komisyon odaklı hareket ederek herhangi bir elemanı herhangi bir aileye yerleştirmektedir.

Görev Tanımları ve Yaş Gruplarına Göre Uzmanlaşma

Sektördeki bir diğer önemli sorun ise çocuk bakıcısı, dadı, eğitimli abla ve özel ders öğretmeni gibi kavramların birbirine karışmış olmasıdır. Çocukların gelişimsel ihtiyaçları yaş gruplarına göre farklılık gösterdiği için, görev tanımlarının da bu doğrultuda yapılması gerekmektedir. Özellikle 3-6 yaş döneminde bakım ihtiyacı azalırken; duygusal, sosyal ve zihinsel ihtiyaçlar artmaktadır.

Çocukların yaş gruplarına göre önerilen isim ve görev tanımları şu şekildedir:

Eğitimli Personel Eksikliği ve Toplumsal Tutumlar

Aileler artık ilk 6 yaşın gelişimdeki önemini kavradıkları için eğitimli uzmanlarla çalışmak istemektedir. Ancak, bu alanda eğitim almış kişiler evde çalışmanın getirdiği olumsuzluklar nedeniyle anaokulu gibi kurumları tercih etmektedir. Bu durum sektörde ciddi bir eğitimli personel açığı yaratmaktadır.

Sorunların temelinde toplumun ve ailelerin bakıcılara karşı sergilediği olumsuz bakış açıları yatmaktadır. Çocuk eğitimi gibi kutsal bir görevi üstlenen uzmanlar, sadece "bakıcı" olarak görülerek küçümsenmektedir. Birçok aile bakıcıyı temizlikçi gibi görmekte ve görev tanımı dışındaki işlerin de yapılmasını beklemektedir. Bazı durumlarda ise aileler tüm sorumluluğu bakıcıya bırakarak çocuklarına yabancılaşmaktadır.

Bakıcıların Gözünden Yaşanan Temel Sıkıntılar

Sektörel problemlere bakıcıların perspektifinden bakıldığında, eğitimli insanların bu alandan uzaklaşma nedenleri netleşmektedir:

• Terminoloji Yetersizliği: "Bakıcı" kelimesi işin uzmanlık gerektiren boyutunu gölgelemektedir. Bu kişilerin "Özel Ev Öğretmeni" gibi daha saygın unvanlarla anılması gerekmektedir.
• Kariyer İmkânı Yoksunluğu: Yıllarca bu işte çalışan kişilerin unvanı değişmemektedir. Mesleğin profesyonel bir statü kazanması ve deneyime göre unvan verilmesi şarttır.
• Sosyal Hakların Eksikliği: Bakıcıların sigorta, iş kazası ve tazminat gibi sosyal güvenlik hakları genellikle ailenin inisiyatifine bırakılmaktadır.
• Düşük Ücret ve Yüksek İş Yükü: Aileler kolej eğitimine yüksek bütçeler ayırırken, evdeki eğitimli uzman için düşük ücretler teklif edebilmektedir. Ayrıca bakıcıdan yemek, temizlik ve çamaşır gibi ev işlerini yapması da beklenmektedir.

Çalışma Şartlarının Psikolojik Etkileri

Yatılı ve gündüzlü çalışma modelleri, bakıcının psikolojisi üzerinde ağır baskı oluşturabilmektedir. Özellikle yatılı bakıcılar, haftanın 6 günü sabahın erken saatlerinden gece geç saatlere kadar çalışmakta, adeta bir mahkum gibi evden çıkamamaktadır. Bu durum hem bakıcının performansını düşürmekte hem de çocuğun anne-babasıyla kurması gereken duygusal bağı zayıflatmaktadır.

Psikolojik açıdan ideal olan; çocuğun akşam saatlerinde ve hafta sonlarında ebeveynleriyle nitelikli zaman geçirmesi, bakıcının ise bu süre zarfında kendine vakit ayırabilmesidir. Unutulmamalıdır ki; bakıcının mutluluğu, çocuğun mutluluğu demektir. Aileler bakıcıya hak ettiği değeri vermediği sürece, çocuklarına gösterilen ilgi ve sevgiden yakınmaya devam edeceklerdir.

Pedagog Sevil Gümüş
Kurucu, Aile ve Çocuk Danışmanı
PSC (Parenting Skills & Counseling)