Gıda Duyarlılık Testleri Nedir ? Ne İşe Yarar ?

Gıda Duyarlılık Testi ve Sağlığımız Üzerindeki Etkileri

Günümüzde sağlığımızı etkileyen stres, trafik, iş yoğunluğu, hareketsiz yaşam ve dengesiz beslenme gibi pek çok faktör bulunmaktadır. Ancak bazen sağlıklı olduğunu düşündüğümüz besinler de vücudumuzda beklenmedik tepkilere yol açabilir. Gıda duyarlılık testi, son on yılda popülerleşen ve kişinin sağlık durumunu iyileştirmeyi amaçlayan bir yöntemdir. Bu testler, vücut tarafından üretilen IgG (İmmunglobulin G) antikorlarını ölçer; ancak bu durum gıda alerjisi veya intoleransı ile karıştırılmamalıdır.

Alerji, İntolerans ve Duyarlılık Arasındaki Farklar

Besinlere karşı verilen tepkiler genellikle birbirine karıştırılsa da, tıbbi açıdan alerji, intolerans ve duyarlılık kavramları birbirinden tamamen farklıdır.

Gıda Alerjisi Nedir?

Alerji, vücudun belirli maddelere karşı gösterdiği aşırı tepkidir ve doğrudan IgE ile histamin düzeyleriyle ilişkilidir. Genellikle genetik kökenli olan alerjilerde, ilgili maddeden yaşam boyu uzak durulmalıdır. Alerjen maddenin bilinçsizce tüketilmesi, hayati risk taşıyan anaflaktik şok tablosuna yol açabilir.

Gıda İntoleransı Nedir?

İntolerans, bir bağırsak emilim bozukluğudur. Genellikle bağırsaktaki enzimlerin yetersizliği veya yokluğu nedeniyle oluşur. Örneğin laktoz veya nişasta intoleransı olan kişilerde, şekerler en basit formuna parçalanamadığı için bağırsaklara sıvı itilir ve ozmotik ishal gelişir. Bu durum, diğer besinlerin emilmeden atılmasına ve yetersiz beslenmeye neden olabilir.

Gıda Duyarlılığı Nedir?

Duyarlılık, bağırsaklarda oluşan enfeksiyonlar sonucu vücudun belirli besinlere karşı IgG antikoru üretmesidir. Enfeksiyonun kaynağı besinin kendisi olabileceği gibi; IBS (Huzursuz Bağırsak Sendromu), bakteriyel veya viral enfeksiyonlar da olabilir. Duyarlılıklar kişiyi alerjilerden korusa da, besin öğelerinin vücutta tam olarak emilmesini engelleyebilir.

Gıda Duyarlılık Testi Hangi Belirtiler İçin Yapılır?

Duyarlılık testleri doğrudan zayıflama aracı değildir; ancak vücuttaki su retansiyonunu (ödem) atmaya ve bağırsak düzenini geri kazanmaya yardımcı olur. Test öncesinde mutlaka bir uzman tarafından şikayet anamnezi alınmalıdır. Aşağıdaki semptomlar gıda duyarlılığına işaret edebilir:

• Kronik veya sık tekrarlayan kabızlık (konstipasyon)
• Kronik veya sık tekrarlayan ishal (diyare)
• Gaz hissi, karın ağrısı ve kramplar
• Genel veya bölgesel şişkinlik
• El, ayak ve göz çevresinde oluşan ödemler
• Sebebi bilinmeyen veya migren tarzı baş ağrıları

Test Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Test sonuçları uygulanmaya başladıktan sonra, genellikle 20 gün ile 2 ay arasında semptomlar azalmaya başlar. Belirlenen süre sonunda, kısıtlanan besinler 4-5 günde bir kez olacak şekilde teker teker beslenme düzenine geri dahil edilir.

Önemli Uyarı: Gıda duyarlılık testi herkes için uygun olmayabilir. Özellikle kalp hastalığı, diyabet (şeker hastalığı) veya böbrek hastalığı olan bireylerin, doktor ve diyetisyen onayı almadan bu testleri yaptırmaması kritik önem taşır.