Gebelikte sigara kullanımı

Sigara ve İçeriğindeki Tehlikeli Maddeler

Sigara dumanı; zift, nikotin, karbonmonoksit, kurşun, arsenik, aseton, naftalin ve DDT gibi çok sayıda zehirli maddeyi bünyesinde barındırır. Bu maddeler direkt olarak üst solunum yollarına, oradan bronşlara ve akciğerlere ulaşarak kana karışır. Kan yoluyla tüm vücuda yayılan bu toksinler, başta solunum sistemi, kalp ve damarlar olmak üzere tüm organ sistemlerine ciddi zararlar verebilir.

Sigaranın vücut üzerindeki olumsuz etkileri, ortaya çıkış sürelerine göre kısa vadeli ve uzun vadeli etkiler olarak iki ana grupta incelenmektedir.

Sigaranın Kısa Vadeli Etkileri ve Anlık Değişimler

Kısa vadeli etkiler, sigara içildiği anda vücuda giren nikotin ve karbonmonoksitin yarattığı anlık reaksiyonlardır. Bu süreçte vücutta meydana gelen değişimler şunlardır:

• Nikotin Etkisi: Bronşları kasarak akciğerlere giden hava miktarını azaltır, damarları daraltarak tansiyonun yükselmesine ve nabzın hızlanmasına neden olur.
• Karbonmonoksit Etkisi: Alyuvarlardaki hemoglobin moleküllerini işgal ederek kanın oksijen taşıma kapasitesini düşürür.

Bu etkiler, tek bir sigara içiminde hatta sigara dumanına maruz kalınan ortamlarda (pasif içicilik) dahi gözlemlenir. Sağlıklı bireyler bu durumu tolere edebilse de anne karnındaki bebekler için durum kritiktir. Annenin çektiği tek bir nefes, saniyenin yüzde birinde bebek kanına karışarak hipoksi (oksijen azlığı) riskini doğurur.

Sigaranın Uzun Vadeli Zararları ve Kronik Hastalıklar

Uzun süreli sigara kullanımı, vücutta birikici hasarlar bırakır. Bu süreçte ziftin akciğerlere çökmesiyle kronik bronşit gelişirken, zehirli maddeler hücre yapısını bozarak kanser riskini artırır. Ayrıca damar hasarları sonucunda ateroskleroz (damar sertliği) meydana gelerek koroner kalp hastalıklarına zemin hazırlar.

Sigara alışkanlığı, iştahı azaltması ve C vitaminini tüketmesi nedeniyle uzun vadede ciddi beslenme bozukluklarına yol açar. Uzun süreli içicilerde akciğer kapasitesi azalır, en ufak eforda nefes darlığı görülür ve felç gibi damar kaynaklı hastalık riski yükselir.

Gebelikte Sigara Kullanımının Riskleri

Sigara içme alışkanlığı olan anne adaylarında, gebelik sürecini ve bebek sağlığını tehlikeye atan birçok normal dışı durum gözlemlenir. Bu riskler şu şekilde sıralanabilir:

1. Düşük yapma riskinde artış.
2. Erken doğum tehdidi ve erken doğum riski.
3. Su kesesinin erken açılması (Erken membran rüptürü).
4. Bebekte gelişme geriliği ve düşük doğum ağırlığı.
5. Gebelikte tehlikeli kanamalar (Ablatio placenta ve placenta previa).
6. Bebeğin anne karnında ölmesi (İnutero mort fetal).
7. Yenidoğan döneminde bebek ölüm riski.
8. Doğum esnasında yetersiz ıkınma nedeniyle vakum veya sezaryen gereksinimi.
9. Lohusalık döneminde süt miktarının azalması.
10. Sütün besleyici değerinin ve C vitamini seviyesinin düşmesi.
11. Bebek çevresinde sigara içilmesiyle oluşan zatürre (pnomoni) ve bronşit riski.

Anne Adayları İçin Önemli Öneriler

Sigarayı gebeliğin hangi evresinde bırakırsanız bırakın, hem sizin hem de bebeğinizin sağlığı için büyük bir kazanım sağlayacaktır. "Nasıl olsa olan olmuştur" düşüncesine kapılmadan aksiyon almalısınız.

• İdeal Olan: Gebelik planlandığı andan itibaren sigarayı tamamen bırakmaktır.
• Kısıtlama: Tamamen bırakılamıyorsa, günlük sayı mutlaka 10'un altına indirilmelidir.
• Çevresel Koruma: Evde sigara içilmeyen alanlar oluşturulmalı, eşlerin ve misafirlerin bebeğin yanında içmesine izin verilmemelidir.
• Gelecek Projeksiyonu: Sigara içen ebeveynlerin çocuklarının, ileride sigara bağımlısı olma ihtimalinin daha yüksek olduğu unutulmamalıdır.

Bebeğinize karşı olan sorumluluğunuzun bilincinde olarak, gebelik ve lohusalık döneminde pasif içicilikten de mutlaka uzak durmalısınız.