Endoskopik sinüs cerrahisi (esc)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Endoskopik Sinüs Cerrahisi (ESC) Nedir?
Endoskopik Sinüs Cerrahisi (ESC), günümüzde kronik sinüs iltihapları başta olmak üzere birçok kompleks burun ve sinüs hastalığının tedavisinde uygulanan altın standart cerrahi yöntemdir. Bu prosedür; sinüs tümörleri, ön kafa kaidesi yaralanmaları, travmaya bağlı göz çukuru hasarları ve görme siniri basısı gibi kritik durumların tedavisinde ilk seçenek olarak kabul edilir.
Minimal cerrahi travma yaratma avantajı sayesinde ESC, göz yaşı kesesi drenaj ameliyatları (Dakriosistorinostomi) ve hipofiz bezi hastalıklarının cerrahi tedavisinde (Endoskopik hipofizektomi) her geçen gün daha fazla tercih edilmektedir. İstatistiksel olarak, kronik sinüzit görülme oranının %14 olduğu ABD'de yılda yaklaşık 200.000 ESC operasyonu gerçekleştirilmektedir.
ESC Ameliyatının Kapsamı ve Uygulama Alanları
Burun çevresindeki sinüslerin anatomik yapısı oldukça karmaşık ve dardır. Bu bölgelerin beyin, gözler, görme sinirleri, gözyaşı kanalları ve şah damarları gibi hayati organlarla komşu olması, cerrahın yüksek teknik beceri ve tecrübeye sahip olmasını gerektirir.
Kronik sinüs hastalıklarında ESC ile gerçekleştirilen temel işlemler şunlardır:
- İltihaplı dokuların ve poliplerin temizlenmesi,
- Sinüsleri burna bağlayan boşalma kanallarının (ostium) açılması,
- Konka bülloza, aksesuar ostium ve anormal mukoza temas bölgeleri gibi anatomik problemlerin düzeltilmesi.
Operasyon Süreci ve Anestezi
ESC operasyonlarında, özellikle navigasyon, balon ve shaver gibi ileri teknolojik cihazların kullanıldığı durumlarda hasta konforu için genel anestezi tercih edilir. Ameliyat süresi, patolojinin yaygınlığına ve ek müdahalelere (burun eğikliği, estetik cerrahi, burun eti küçültülmesi) bağlı olarak değişkenlik gösterir. Tek bir sinüse müdahale yaklaşık 15 dakika sürerken, tüm sinüsleri kapsayan yaygın vakalar iki saati aşabilmektedir.
Ameliyat Sonrası İyileşme ve Bakım Süreci
Modern teknikler sayesinde, burun eti küçültülmesi gibi ek bir gereklilik yoksa, ameliyat sonrası burun içine geleneksel tamponlar konulmaz. Bu sayede hastalar operasyon sonrasında rahat nefes alabilirler. Kanama ve doku yapışmasını önlemek amacıyla yerleştirilen özel materyaller solunumu olumsuz etkilemez.
İyileşme sürecine dair önemli bilgiler:
- Ağrı Yönetimi: Ciddi bir ağrı beklenmez, basit ağrı kesiciler genellikle yeterlidir.
- Hastanede Yatış: Genellikle bir gün yatış önerilir ancak uygun vakalarda aynı gün taburculuk mümkündür.
- İlaç Kullanımı: En az 10 gün antibiyotik kullanımı ve mukoza nemlendirici steril tuzlu su spreyleri önerilir.
- Pansuman: Ameliyat sonrası 3-4 kez pansuman yapılır. İlk haftanın sonundaki pansuman, doku iyileşmesi ve başarı oranı için kritiktir.
Cerrahi Riskler ve Komplikasyon Faktörleri
Bazı özel durumlar ESC'nin zorluk derecesini ve komplikasyon riskini artırabilir. Bu faktörler arasında aşırı kanama, ileri derecede iltihap, hipertansiyon, pıhtılaşma bozuklukları, aspirin kullanımı ve daha önce geçirilmiş başarısız operasyonlar yer alır.
| Olası Majör ve Minör Komplikasyonlar | Kafa İçi ve Diğer Riskler |
|---|---|
| Aktif kanama ve göz içi kanama | Beyin omurilik sıvısı (BOS) kaçağı |
| Karotis (şah damarı) yırtılması | Menenjit ve kafa içi apseler |
| Göz çukuru (orbita) travması | Hipofiz bezi hasarı |
| Gözde hareket bozukluğu | Pnömosefali (beyin içine hava kaçması) |
Bilgisayar Destekli Sinüs Cerrahisi: Cerrahi Navigasyon
Cerrahi navigasyon, ameliyat öncesi çekilen sinüs tomografisi görüntülerini kullanarak cerrahi aletlerin konumunu 1 mm'den az hata payı ile üç boyutlu olarak takip etmeyi sağlayan ileri bir teknolojidir.
Bu teknoloji, özellikle komplikasyon riskinin yüksek olduğu anatomik varyasyonlu vakalarda cerraha yüksek güvenlik sağlar. Tüm hastalıklı bölgelere eksiksiz ulaşılmasını mümkün kılarak ameliyatın başarı şansını maksimize eder ve riskleri minimize eder.
