Domuz gribi aşısı

Gebelikte Domuz Gribi (H1N1) ve Aşı Uygulaması

İnfluenza A (H1N1) veya halk arasında bilinen adıyla domuz gribi, ilk olarak Nisan 2009'da tespit edilmiş ve kısa sürede küresel bir pandemiye yol açmıştır. Bu virüsün neden olduğu ciddi sağlık sorunlarını ve can kayıplarını önlemek adına, özellikle yüksek risk grubunda bulunan bireylerin aşılanması hayati önem taşımaktadır. Gebelik dönemi, bağışıklık sistemindeki değişimler nedeniyle bu risk gruplarının başında yer almaktadır.

Domuz Gribi Nedir ve Nasıl Bulaşır?

Domuz gribi, İnfluenza A (H1N1) virüsünün neden olduğu; domuzdan insana veya insandan insana bulaşabilen bir hastalıktır. Virüs temel olarak solunum yolu ile yayılmakla birlikte; ağız, burun ve el teması yoluyla da bulaşabilmektedir. Hastalık belirtileri ortaya çıkmadan bir gün öncesinden başlayarak, semptomların görülmesinden sonraki yaklaşık bir hafta boyunca bulaşıcılık devam eder.

Domuz Gribinin Temel Belirtileri

Hastalık, 2-4 günlük bir kuluçka döneminin ardından aniden ortaya çıkar. En yaygın görülen semptomlar şunlardır:

• 38 derece ve üzeri yüksek ateş, üşüme ve titreme
• Göz çukurlarında yoğunlaşan şiddetli baş ağrısı
• İleri derecede kas ve eklem ağrıları
• Öksürük, boğaz ağrısı ve burun tıkanıklığı
• Aşırı halsizlik ve bitkinlik
• Bazı vakalarda mide bulantısı ve ishal

Önemli: Solunum güçlüğü, nefes darlığı ve göğüste basınç hissi oluşması durumunda vakit kaybetmeden acil tıbbi yardım alınmalıdır. Hastalık ilerlediği takdirde pnömoni (zatürre) ve solunum yetmezliği gibi ölümcül komplikasyonlara yol açabilir.

Domuz Gribinden Korunma Yöntemleri

Virüsten korunmak ve bağışıklığı desteklemek için aşağıdaki önlemlerin alınması tavsiye edilir:

• Hijyen: Ellerinizi sık sık yıkayın ve ellerinizle yüzünüze dokunmaktan kaçının.
• Sosyal Mesafe: Kalabalık ortamlardan uzak durun; hasta kişilerle yakın teması, tokalaşmayı ve öpüşmeyi sınırlayın.
• Havalandırma: Bulunduğunuz ortamı düzenli olarak bolca havalandırın.
• Ağız ve Burun Bakımı: Günde iki kez ılık tuzlu suyla gargara yapmak, virüsün boğazda çoğalmasını engeller. Burnunuzu tuzlu suyla temizleyebilirsiniz.
• Beslenme: C vitamini ve çinko bakımından zengin gıdalar tüketin. Sıcak içecekler (çay, kahve, bitki çayları) virüsün midede etkisiz hale gelmesine yardımcı olabilir.

Gebelikte ve Emzirme Döneminde Aşı Uygulaması

Anne adaylarının bağışıklık sistemi daha hassas olduğu için enfeksiyonlara yakalanma riskleri yüksektir. Bu durum hem anne hem de fetüs sağlığını olumsuz etkileyebilir.

• Gebelikte Aşı: Türkiye'de uygulanan domuz gribi aşısı canlı virüs içermediği için gebeliğin her döneminde güvenle yapılabilir. Ancak burundan sprey şeklinde uygulanan (canlı virüs içeren) aşılar gebelere kesinlikle uygulanmamalıdır.
• Emzirme Döneminde Aşı: Alerjik bir durum söz konusu değilse emziren anneler aşı yaptırabilir. Antiviral ilaç kullanımı emzirmeye engel teşkil etmez.
• Emziren Anneler İçin Önlemler: Hasta olan annelerin maske takması, bebeği öpmemesi ve hijyen kurallarına azami dikkat etmesi gerekir.

Domuz Gribi Aşısı Kimlere Yapılmalıdır?

Risk grubunda yer alan ve mutlaka aşılanması gereken bireyler şunlardır:

Dikkat: Yumurta alerjisi olanlar, daha önce aşılara karşı ciddi alerjik reaksiyon gösterenler ve Guillain-Barre sendromu geçmişi olan kişilere influenza aşısı yapılmamalıdır.

Tedavi ve Ateş Yönetimi

Domuz gribi tedavisinde CDC tarafından önerilen oseltamivir (Tamiflu) veya zanamivir (Relenza) gibi antiviral ilaçlar kullanılır. Tedavinin etkili olabilmesi için ilk 36 saat içinde başlanması önemlidir.

Sağlıklı bireylerde hafif ateş, vücudun virüsle savaşma yöntemi olarak kabul edilebilir ve doktor kontrolünde izlenebilir. Ancak; gebeler, küçük çocuklar ve 65 yaş üstü kronik hastalar için yüksek ateş tehlikelidir ve mutlaka tıbbi müdahale ile düşürülmelidir.

---

Kaynaklar:

1. Lee CW, et al. Korean J Radiol. 2009.
2. CDC. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2009.
3. United States CDC. Recommendations for antiviral medications 2009-2010.
4. United States CDC. Interim guidance for clinicians on H1N1 in infants and children. 2009.