Çocuğum zaatüre mi?

Çocuklarda Zatürre (Pnömoni) Nedir?

Zatürre veya tıbbi adıyla pnömoni, virüs, bakteri ve mantar gibi mikroorganizmaların neden olduğu, akciğerlerin tek ya da çift taraflı iltihaplanmasıdır. Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda sadece mikroplar değil; kusma içeriğinin, düğme veya boncuk gibi yabancı cisimlerin ya da deterjan gibi yakıcı maddelerin akciğere kaçması sonucu da oluşabilir.

Ebeveynler için endişe verici bir tablo olsa da zatürre, riskli gruplar dışındaki çocuklarda uygun antibiyotik tedavisi ile evde başarıyla iyileştirilebilir. Ailelerin en çok zorlandığı nokta, basit bir üst solunum yolu enfeksiyonu ile zatürre arasındaki farkı ayırt etmek ve ne zaman doktora başvurulacağına karar vermektir.

Zatürre Ne Sıklıkta Görülür ve Kimler Risk Altındadır?

Zatürre her yaş grubunu etkileyebilen bir hastalık olsa da, özellikle küçük çocuklarda ve yaşlılarda hem daha sık görülür hem de daha ağır seyreder. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı istatistiklerine göre, ülkemizde her yıl yaklaşık 90 bin zatürre vakası bildirilmektedir. Halen 5 yaş altı çocuk ölümlerinin en sık nedeni zatürredir.

Zatürre açısından yüksek risk taşıyan gruplar şunlardır:

• Doğuştan bağışıklık sistemi zayıf veya bozuk olan çocuklar,
• Kalp hastalığı veya astım gibi kronik rahatsızlığı bulunanlar,
• Beslenme ve gelişme bozukluğu yaşayan çocuklar.

Zatürre Nasıl Bulaşır?

Zatürreye yol açan mikroplar, hasta kişilerle bir iki metrelik mesafeden kurulan yakın temasla bulaşır. Aksırık ve öksürük yoluyla havaya yayılan solunum damlacıkları, ağız ve burun yoluyla vücuda girerek boğaza yerleşir. Mikrobu alan her çocukta zatürre gelişmez; çoğu çocuk bu durumu üst solunum yolu enfeksiyonu olarak atlatır.

Ancak vücut savunmasının zayıf düştüğü anlarda, mikrop alt solunum yollarına inerek akciğer enfeksiyonuna yol açar. Zatürre, grip kadar bulaşıcı olmasa da okul, kreş ve kamp gibi kalabalık ortamlarda salgınlara neden olabilir.

Çocuklarda Zatürre Belirtileri Nelerdir?

Zatürrenin en temel belirtileri yüksek ateş ve öksürüktür. Daha önce ateşi olmayan bir çocukta öksürüğe aniden 39 derece ve üzeri ateş ekleniyorsa dikkatli olunmalıdır.

Zatürreyi üst solunum yolu enfeksiyonundan ayıran temel bulgular:

• Genel durum bozukluğu: Çocuk belirgin şekilde düşkün ve halsiz görünür.
• Solunum güçlüğü: Hızlı nefes alıp verme ve nefes alırken göğüs duvarının içeri çekilmesi.
• Fiziksel değişimler: Ağız kenarında morarma ve büyük çocuklarda pas renginde koyu balgam.
• Sindirim sistemi sorunları: Küçük çocuklar balgamı yuttukları için bulantı ve kusma görülebilir.
• Bebeklerde sinsi seyir: Küçük bebeklerde bazen sadece ateş, hafif morarma ve hızlı nefes alma tek bulgu olabilir.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Doktorlar, ateş veya öksürük şikayetiyle gelen çocuklarda öncelikle dikkatli bir fizik muayene yaparak akciğerleri dinler. Şüpheli durumlarda kesin tanı için şu yöntemlere başvurulur:

Zatürreden Korunma Yolları

Zatürreden %100 korunmak mümkün olmasa da, aşağıdaki önlemler hastalığın görülme sıklığını önemli ölçüde azaltır:

1. Anne Sütü: Bebekler mümkün olduğunca uzun süre anne sütüyle beslenmelidir.
2. Dengeli Beslenme: Güçlü bir bağışıklık sistemi için özellikle okul çağındaki çocukların beslenmesine dikkat edilmelidir.
3. El Hijyeni: Mikropların çoğu elle taşındığı için çocuklara düzenli el yıkama alışkanlığı kazandırılmalıdır.
4. Sigarasız Ortam: Çocukların bulunduğu alanlarda kesinlikle sigara içilmemelidir.
5. Temastan Kaçınma: Hasta kişilerle temas engellenmeli, enfeksiyon mevsimlerinde kalabalık yerlerden uzak durulmalıdır.
6. Aşılanma: H.Influenza ve pnömokok gibi çocukluk çağı aşıları, zatürreye karşı en önemli koruma kalkanıdır.