Çarpıntı ve aritmi (ritim bozukluğu ) nedir ?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çarpıntı Nedir ve Neden Olur?
Çarpıntı, kalp atımlarının kişi tarafından rahatsızlık verecek şekilde hissedilmesi durumudur. Bu his; kalp atışlarının normalden hızlı, kuvvetli, düzensiz veya tekleme şeklinde algılanmasıyla ortaya çıkabilir. Çarpıntı hissi anlık olabileceği gibi, kısa veya uzun süreli periyotlar halinde de gözlemlenebilir.
Her çarpıntı her zaman bir hastalık belirtisi değildir. Günlük yaşamda sıkça karşılaşılan şu durumlar çarpıntıya neden olabilir:
- Üzüntü, heyecan veya öfke gibi duygusal değişimler
- Fiziksel aktivite ve egzersiz
- İstirahat halindeyken veya yatarken kalp atışlarının daha belirgin hissedilmesi
Kimler İçin Çarpıntı Riski Daha Yüksektir?
Bazı sağlık koşullarına sahip bireylerde çarpıntı hissi daha kritik bir önem taşır ve mutlaka tıbbi araştırma gerektirir. Özellikle aşağıdaki gruplarda yer alan kişilerin dikkatli olması önerilir:
- Hipertansiyon (yüksek tansiyon) hastaları
- Kalp krizi geçmişi olanlar
- Kalp-damar hastalığı bulunanlar
- Kronik akciğer hastalığı olanlar
Aritmi (Ritim Bozukluğu) Nedir?
Aritmi, kalpte görülen ritim bozukluklarının genel adıdır. Kalbin elektrik sistemindeki bir aksaklık sonucu gelişen bu durum, kalbin gereğinden hızlı, yavaş veya düzensiz çalışmasına neden olur. Aritmiler saniyeler sürebileceği gibi, günlerce devam edebilir veya kronik hale gelerek yaşam boyu sürebilir.
Aritmi türlerinin kesin teşhisi, kalbin elektriksel aktivitesini ölçen elektrokardiyografi (EKG) cihazı ile konulur.
Kalbimizin Ritmi Nasıl Oluşur?
Kalbimiz, vücuda kan pompalamak için ritmik bir şekilde kasılıp gevşer. Bu hareketin gerçekleşmesi için sağ kulakçıkta bulunan sinüs düğümü adlı hücre grubu doğal bir elektrik uyarısı oluşturur. Sağlıklı bir bireyde dinlenme anındaki normal kalp hızı dakikada 50 ile 100 atım arasındadır.
Sık Görülen Ritim Bozukluğu Türleri
Kalp ritmindeki düzensizlikler, uyarının çıktığı yere ve yayılma şekline göre farklı isimler alır:
| Aritmi Türü | Temel Özelliği |
|---|---|
| Ekstrasistol | Kalbin aniden fazladan kasılması (tekleme hissi). |
| Bradikardi | Kalp hızının dakikada 60 atımın altına düşmesi. |
| Taşikardi | Kalp hızının dakikada 100 atımın üzerine çıkması. |
| Blok | Elektrik uyarısının kalp içinde yayılırken engellenmesi. |
| Atriyal Fibrilasyon | Kulakçıkların kaotik ve çok hızlı (400-600/dk) uyarılması. |
Önemli Aritmi Detayları
- Ekstrasistol: Genellikle "kalpte kuş kanadı çırpınması" gibi hissedilir. Stres, kafein ve sigara bu durumu tetikleyebilir. Sağlıklı kişilerde genellikle ciddi bir sorun teşkil etmez.
- Taşikardi: Fiziksel stres veya heyecan anında normal kabul edilebilir. Ancak bazı türleri vücut gereksinimlerinden bağımsız olarak aniden başlar.
- Atriyal Fibrilasyon (AF): En önemli aritmi türlerinden biridir. Kalp ve nabız tamamen düzensizdir. AF, kulakçık içinde pıhtı oluşumuna neden olarak felç (inme) riskini ciddi oranda artırır.
Atriyal Fibrilasyon ve Tedavi Süreci
Atriyal fibrilasyon genellikle yaşın ilerlemesiyle, yüksek tansiyon veya kronik akciğer hastalıklarıyla birlikte görülür. Bu hastaların felç riskinden korunması için kan pıhtılaşmasını azaltan ilaçlar (örneğin Coumadin) kullanmaları yaşamsal önem taşır. Bu tür ilaçları kullanan hastaların tedavi sürecinde belirli temel noktalara titizlikle dikkat etmesi gerekmektedir.
Dr. Ali Serdar Fak
