Bartolin kisti - bartolin apsesi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Bartholin Bezi Nedir ve Ne İşe Yarar?
Bartholin bezleri, döl yolu girişinin her iki yanında simetrik olarak yerleşmiş organlardır. Bu bezler, ince bir kanal aracılığıyla döl yolu girişine açılır ve sümüksü kıvamda, şeffaf bir mukus salgılarlar. Bu salgının temel amacı, döl yolu girişinin ıslanmasını sağlamak ve cinsel birleşme sırasında penisin girişini kolaylaştırmaktır. Cinsel uyarı ile birlikte bu salgının miktarı artış gösterir; yapısal olarak bu bezler bir keseyi andırır.
Bartholin Kisti ve Apsesi Nasıl Oluşur?
Döl yolu girişi iltihapları veya bezin kendisinin enfekte olması gibi nedenlerle salgı kanalı tıkanabilir. Kanal tıkanıklığı oluştuğunda, salgı dışarı akamaz ve kesenin içinde birikmeye başlar. Bu durum, kesenin şişerek Bartholin kisti adı verilen yapıyı oluşturmasına yol açar. Kistin boyutu küçük bir şişlikten yumurta büyüklüğüne kadar değişkenlik gösterebilir.
Eğer bu kistik yapı mikrop kaparsa, kanal ağzı iltihaplanarak tamamen kapanır ve bartholinitis tablosu gelişir. Enfeksiyonun ilerlemesiyle birlikte kese içinde irin (püy) birikir ve bu durum Bartholin apsesi olarak adlandırılır. Bu aşamada ateş, kızarıklık ve şiddetli ağrı gibi genel enfeksiyon belirtileri gözlemlenir.
Bartholin Kisti Belirtileri Nelerdir?
Genellikle ilk belirti, vajina girişinde tek taraflı ve başlangıçta ağrısız olan bir şişliktir. Ancak durum ilerledikçe şu semptomlar ortaya çıkar:
- Dış dudaklarda tek veya çift taraflı şişkinlik
- Döl yolunda şiddetli ve dayanılmaz ağrı
- Disparoni (ağrılı cinsel ilişki)
- Cinsel ilişki sırasında hassasiyet ve rahatsızlık hissi
- Bölgede kızarıklık ve lokal sıcaklık artışı
- Yürüme, oturma ve hareket sırasında güçlük
Bartholin Kistinin Nedenleri
Bartholin bezinin kanalında tıkanmaya yol açan en önemli etkenlerin başında bel soğukluğu (gonore) gibi bakteriyel enfeksiyonlar gelir. Genel olarak nedenler şunlardır:
| Neden Grubu | Açıklama |
|---|---|
| Enfeksiyonlar | Mikroplar ve döl yolu bölgesindeki mevcut iltihaplar |
| Travmalar | Bölgeye alınan darbeler, zedelenmeler ve yaralanma sekelleri |
| Cerrahi İşlemler | Döl yolu bölgesinde yapılan bazı ameliyatlar sonrası komplikasyonlar |
| Diğer | Nadiren kanser oluşumları |
Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Tanı, uzman bir hekim tarafından yapılan fiziksel muayene sırasında dış dudaklardaki kistik şişliğin saptanmasıyla kolayca konur. Tedavi planı ise kistin büyüklüğüne ve enfeksiyon durumuna göre belirlenir:
- Gözlem ve İlaç: Ağrı veya kızarıklık yoksa kist takibe alınır. Gerekli durumlarda antibiyotik tedavisine başlanır.
- Drenaj (Apse Boşaltılması): Apse gelişmişse küçük bir cilt kesisi ile iltihap boşaltılır.
- Marsupiyalizasyon: Tekrarlayan vakalarda, salgının dışarı akmasını sağlamak için kalıcı bir kanal (cep) oluşturma işlemidir.
- Cerrahi Müdahale: Kistin rahatsızlık verdiği veya tekrarladığı durumlarda lokal anestezi altında küçük cerrahi işlemler uygulanabilir.
Bartholin Kistinden Korunma Yolları
Bartholin kisti ve apsesi oluşumunu engellemek için kişisel hijyen ve güvenli cinsel yaşam kritik öneme sahiptir. Korunmak için şu kurallara uyulmalıdır:
- Genital hijyene ve temizliğe azami dikkat gösterilmelidir.
- Tuvalet sonrası temizlik mutlaka önden arkaya doğru yapılmalı, dışkının vajinaya bulaşması önlenmelidir.
- Yeni partnerlerle ilişkide mutlaka prezervatif kullanılmalıdır.
- Vajinal akıntı fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
- Rutin jinekolojik kontroller aksatılmamalıdır.
