Alkol ve uyuşturucu için çözüm yolları

Türkiye'de Madde Bağımlılığı ve Gençliğin Karşı Karşıya Olduğu Tehditler

Alkol ve uyuşturucu kullanımı, toplumsal sağlığı tehdit eden unsurlar olarak medyanın gündemindeki yerini korumaktadır. Son yıllarda Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde bu sorunun azalma eğilimine girdiği gözlemlenirken, Türkiye'de madde bağımlılığı oranları maalesef artış göstermektedir. Henüz batı ülkelerindeki boyutlara ulaşmamış olsa da mevcut gidişat, gençliğimiz ve toplumumuzun yakın gelecekte vahim bir tabloyla karşılaşabileceğine işaret etmektedir.

İstatistiksel veriler, 25 yaşına kadar gerçekleşen ölümlerin %90 gibi yüksek bir oranının kaza, cinayet ve intihar kaynaklı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu trajik vakaların önemli bir kısmında alkol ve uyuşturucu maddelerin doğrudan etkisi bulunmaktadır. Gençler, hangi değer yargılarını temel alacakları konusunda ciddi bir kafa karışıklığı yaşarken; toplumun eğitime verdiği önemi söylemde bırakıp, eğitimli bireye hak ettiği değeri vermemesi bu krizi derinleştirmektedir.

Gençlik Psikolojisi ve Nasihatin Etkisizliği

Genç nesil, eğitimli bireylerin yaşadığı sosyo-ekonomik sıkıntıları net bir şekilde gözlemlemektedir. Özellikle 15-22 yaş grubu arasındaki gençleri ölüm riskiyle korkutmak mümkün değildir. Sigara veya uyuşturucunun ölümcül sonuçlarını anlatmak bu yaş grubunda beklenen etkiyi yaratmaz; zira gençler ölümden korkmadıkları gibi, kendi ölümleriyle dünyanın da son bulacağına dair bir algıya sahiptirler. Bu noktada klasik nasihatler işlevsiz kalmaktadır. Gençler maddelerin zararlarını zaten bilmektedir; asıl odaklanılması gereken nokta Türkiye'nin bu konuda nasıl bir strateji izlemesi gerektiğidir.

Bağımlılıkla Mücadelede İlk Adım: Sigara Kontrolü

Madde bağımlılığı ile mücadelede öncelikli hedef, genç nesli sigaradan korumak olmalıdır. Mesleki tecrübeler, bağımlı olup da sigara kullanmayan birey sayısının yok denecek kadar az olduğunu göstermektedir. Bir gencin sigara kullanımı, diğer maddelere yönelimi ile doğrudan ilintilidir. Bu kapsamda şu adımlar atılmalıdır:

• Restoranlar, barlar ve kafeler dahil olmak üzere tüm kapalı mekanlarda sigara içimi kesinlikle yasaklanmalıdır.
• İtalya, Brezilya ve Güney Afrika gibi ülkelerin başarıyla uyguladığı modeller örnek alınmalıdır.

Denetim Mekanizmaları ve Caydırıcı Cezalar

Zararlı maddelere erişilebilirliğin engellenmesi için denetimler sıkılaştırılmalıdır. Mevcut kanunlar kağıt üzerinde kalsa da uygulama aşamasında taviz verilmemelidir. Bu doğrultuda önerilen tedbirler şunlardır:

1. 21 yaş altına alkol veya sigara satışı yapan işletmelerin ruhsatları derhal iptal edilmelidir.
2. Bilinen uyuşturucu kaynaklarının üzerine kararlılıkla gidilmeli ve suçlular en ağır şekilde cezalandırılmalıdır.
3. Alkollü araç kullanımı konusunda en sert tedbirler hayata geçirilmelidir. Yurt dışında sistemden çekindiği için kurallara uyan bireylerin, ülkemizde de aynı disiplini göstermesi sağlanmalıdır.

Kurumsal Reformlar ve Toplumsal Yapılandırma

Bağımlılıkla mücadelenin başarısı, eğitimden emniyete kadar geniş bir yelpazede yapılacak reformlara bağlıdır. Bu süreçte kilit rol oynayan kurumlar ve çözüm yolları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Özellikle öğretmenlerin durumu kritiktir; geçim derdi yaşayan ve kendini geliştiremeyen bir eğitimcinin gence model olması beklenemez. Ülkemizde başarılı olan liselerin temel sırrı, öğretmenlerinin maddi ve manevi doyum içinde kariyerlerini sürdürmeleridir. Benzer şekilde, eczacıların ve kalfaların reçetesiz ilaç (yeşil veya kırmızı reçete dışındaki ilaçlar dahil) verme alışkanlığına son verilmelidir.

Sonuç olarak; devletin oluşturacağı kaynaklar, eğitimli emniyet mensuplarının gelişimini destekleyecek ve yargı sistemini daha etkin kılacaktır. Bu bütüncül yaklaşım sayesinde gençlerimiz uyuşturucudan uzak tutulabilecek ve toplumsal bilinç düzeyi yükseltilecektir.