Adet öncesi gerginlik -pms (premenstrüel sendrom)!
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
PMS (Adet Öncesi Sendromu) Nedir?
PMS (Premenstrüel Sendrom), adet döngüsüyle ilişkili 150’den fazla fiziksel ve fizyolojik bulgu barındıran kompleks bir durumdur. Adet gören kadınların %90'ında bu bulgulara rastlanırken, %10'luk bir kesimde semptomlar çok daha şiddetli seyretmektedir. Genellikle adetin başlangıcından önceki ilk 10 gün içinde başlayan bu belirtiler, adetin başlamasıyla birlikte durur veya hafifler.
Birçok kadın, doğru eğitim ve yaşam tarzı değişiklikleri sayesinde bu süreci başarıyla yönetebilir. Ayrıca, PMS kaynaklı rahatsızlık hissini gidermeye yönelik çeşitli tıbbi seçenekler de mevcuttur.
PMS Belirtileri Nelerdir?
Yaşadığınız yakınmaların kaynağının PMS olup olmadığını anlamak için bulgularınızı, zamanlamasını ve şiddetini günlük olarak kaydetmeniz önerilir. Eğer bu bulgular birkaç ay boyunca süreklilik gösteriyorsa, PMS tanısı gündeme gelebilir.
Fiziksel Belirtiler
PMS döneminde en sık karşılaşılan fiziksel değişimler şunlardır:
- Karın bölgesinde kramplar ve şişkinlik hissi
- Akne, uçuk veya herpes yayılımı
- İştah değişiklikleri; özellikle tatlı veya tuzlu gıdalara aşırı düşkünlük
- Göğüslerde duyarlılık ve bel ağrısı
- Kabızlık veya ishal gibi sindirim sorunları
- Cinsel dürtüde azalma
- Baş dönmesi, halsizlik, bulantı ve kusma
- Sık idrara çıkma ve vücutta sıvı tutulumu
- Yaklaşık 2.5 kg'a kadar ulaşabilen geçici kilo artışı
Ruhsal ve Duygudurum Değişiklikleri
PMS sadece fiziksel değil, psikolojik süreçleri de etkiler:
- Anksiyete, agresyon (saldırganlık) ve gerginlik
- Depresyon veya ani ortaya çıkan üzüntülü ruh hali
- Konsantrasyon güçlüğü ve unutkanlık
- Duygusal hassasiyet ve insanlardan uzak kalma isteği
Menstrüel Ağrı ve Nedenleri
Menstrüel kramplar teknik olarak PMS'den farklı olsa da genellikle birbiriyle bağlantılıdır. Bu ağrıların temel nedeni, rahim iç dokusunun ürettiği prostaglandin hormonudur. Bu hormon rahmin kasılmasına neden olur. Bazı kadınlar bu hormonu normalden fazla üretirken, bazıları ise normal düzeydeki hormona karşı daha duyarlıdır.
Adet ağrısını hafifletmek için:
- İlaç Kullanımı: İbuprofen, naproksen sodyum veya aspirin içeren ilaçlar doktor kontrolünde kullanılabilir.
- Egzersiz: Aerobik egzersizler endorfin düzeyini artırarak ağrı ve depresyonla mücadeleye yardımcı olur.
- Isı Uygulaması: Ilık bir banyo veya sıcak su torbası kasları gevşeterek gerginliği azaltır.
PMS Tedavisi ve Yaşam Tarzı Önerileri
Yaşam tarzınızda yapacağınız küçük değişikliklerle PMS semptomlarını kontrol altına alabilirsiniz. Aşağıdaki yöntemleri birkaç ay boyunca uygulayarak etkilerini gözlemleyebilirsiniz:
| Belirti | Önerilen Çözüm |
|---|---|
| Şişkinlik ve Ödem | Tuz tüketimini sınırlayın, bol su ve düşük sodyumlu meyve suları tüketin. |
| Kramplar ve Sırt Ağrısı | Haftada 3 kez aerobik egzersiz yapın; ılık banyo ve masajı tercih edin. |
| Duygudurum Değişiklikleri | Alkol tüketimini bırakın ve stres düzeyinizi azaltın. |
| İştah Artışı | Az ve sık yiyin, öğün atlamamaya özen gösterin. |
| Göğüs Hassasiyeti | Kafein tüketimini kontrollü bir şekilde azaltın veya kesin. |
Beslenme ve Takviyelerin Önemi
- Kalsiyum Desteği: Araştırmalar, günde 1200 mg kalsiyum karbonat alımının 3 ay sonunda belirtileri yarı yarıya azalttığını göstermektedir.
- Vitamin ve Mineraller: Magnezyum, B6 ve B12 eksiklikleri yüksek östrojen seviyeleriyle ilişkilidir. Bu eksikliklerin giderilmesi PMS riskini azaltabilir.
- Kilo Kontrolü: Fazla vücut ağırlığı kandaki östrojen miktarını artırarak PMS semptomlarını tetikleyebilir.
Ne Zaman Uzman Yardımı Alınmalı?
Eğer PMS belirtileri günlük hayatınızı sekteye uğratacak kadar şiddetliyse, evde uyguladığınız yöntemler sonuç vermiyorsa veya kanama başladığında ağrı azalmıyorsa tıbbi yardım almalısınız.
Tıbbi Tedavi Seçenekleri:
- Non-steroid antienflamatuar ilaçlar
- Hormonal düzeni sağlayan doğum kontrol hapları
- Doğal progesteron tedavileri
- Şiddetli vakalarda yumurtlamayı geçici durduran enjeksiyonlar
- Duygudurum bulguları için uygun görülen antidepresanlar
Doktorunuzun kesin tanı koyabilmesi için en az 2 adet dönemi boyunca belirtilerinizi detaylıca not almanız, teşhis sürecini hızlandıracaktır.
